ျမသီလာ.. မိတ္ဆက္

ျမသီလာ.. ကို က်မ စ ေရးတုန္းကေတာ့ ေက်ာင္း၀န္းက်င္ကို လြမ္းရင္းက အမွတ္မထင္ စျဖစ္သြား ရင္းက  အဲဒီထဲ အာရံု၀င္စားျပီး ဆက္တိုက္ ဆက္တိုက္ ေရးျဖစ္သြားတာပါ။ ေက်ာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ တဲ့ က်မရဲ႕ ဘ၀ျဖတ္သန္းမႈကို ေရးေနရင္းကပဲ ေက်ာင္းနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ သမိုင္းေက်ာင္းေလးေတြလည္း ထည့္ဦးမွ.. ပညာေရးကိစၥေလးေတြ လည္း ထည့္ဦးမွ.. အမွတ္ရစရာလူေတြအေၾကာင္းလည္း ထည့္ဦး မွ… ေခတ္နဲ႔ ပတ္သက္တာေလးေတြလည္း ထည့္ဦးမွ.. နဲ႔။ Blog ေပၚမွာ ဘာရယ္မဟုတ္ေရးရာကေန အမွတ္တရ မွတ္တမ္းတစ္ေစာင္ျဖစ္သြားပါေတာ့တယ္။ ဒီေတာ့ ေဆာင္းပါးနဲ႔ မတူ.. ၀တၳဳလည္း မဟုတ္ေလတဲ့ အတၳဳပၸတၱိဆန္ဆန္ ဒီစာအုပ္ေလးက Memoir လို႔ ဆိုပါစို႔။ 

ဒီ Memoir ေလးကို ဘေလာ့ကေန တကူးတက ကူးျပီး က်မကို ခ်စ္တဲ့ ျမန္မာျပည္က က်မရဲ႕ စာဖတ္ ပရိသတ္ သမီးေလး တစ္ေယာက္က အေမရိကမွာ ရွိေနတဲ့ ပန္းခ်ီဒီဇိုင္း ကိုမ်ိဳး ကို အဖံုးဒီဇိုင္း လွမ္းအပ္ျပီး PDF ဖိုင္အျဖစ္ Scribd မွာ တင္ေပးခဲ့ပါတယ္။ က်မရဲ႕ အသက္ ၄၅ ႏွစ္ျပည့္တုန္းက အမွတ္တရ ေမြးေန႔ လက္ေဆာင္ ပါပဲ..။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕လည္း Blog ေပၚမွာကတည္းက တခ်ိဳ႕လည္း Ebook ကေလးလို ဖတ္ထားၾက ျပီး သား ျဖစ္ပါလိ္မ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသခ်ာတာက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်န္ခဲ့တဲ့ က်မရဲ႕ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္း ေတြနဲ႔ ပရိသတ္ အမ်ားစုကေတာ့ မဖတ္ၾကရေသးပါဘူး။ ဒီေတာ့ ျမသီလာ ကို ေသခ်ာ ျပန္ မြမ္းမံ တည္းျဖတ္ ျပင္ဆင္ ျဖတ္ေတာက္ ျဖည့္စြက္ျပီး.. စာအုပ္ထုတ္မယ္လို႔ ျပင္ရတာပါပဲ။ 

ျမသီလာထဲမွာ.. က်မဘ၀ထဲက က်မစိတ္ကို ဒဏ္ရာအနာတရ ေပးခဲ့သူေတြထဲက ဘယ္သူ႔ကိုမွ ပုဂၢိဳလ္ေရး မထိခိုက္ေစဘဲ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ထိခိုက္ေအာင္.. လူအမ်ားကို ထိခိုက္နစ္နာေအာင္ လုပ္သူေတြကိုပဲ ထည့္ေရးပါတယ္။  ျပီးေတာ့ က်မရဲ႕ ဘ၀ အေတြ႔ အၾကံဳထဲက သင္ခန္းစာ ယူစရာ.. ခံ၀န္ခ်က္ ေပးစရာေတြနဲ႔ က်မ ျဖတ္သန္းခဲ့ရာ ျမသီလာရဲ႕ ပံုရိပ္ ေတြကို အလြမ္းေျဖမႈေတြ.. ဒီေလာက္ပါပဲ…။ 

ဒီစာအုပ္ေလးကို ထုတ္မယ့္ 2011+ Publishing House က က်မနဲ႔ ေမာင္ႏွမေတြလို ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးတဲ့ သူငယ္ခ်င္း ကဗ်ာဆရာ ေက်ာ္ေဇာခိုင္ နဲ႔ ဘိုဘို၀င္း.. ပါ။ သူတို႔က စက္မႈတကၠသိုလ္ေက်ာင္းဆင္း စာေပ သမား ေတြ ျဖစ္ျပီး ေက်ာ္ေဇာခိုင္နဲ႔ က်မ သူငယ္ခ်င္းေမာင္ႏွမျဖစ္ခဲ့တာပဲ ခုဆို ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ျပီ…။ ဒီေတာ့ သူတို႔လုပ္ခ်င္တဲ့ စာအုပ္လုပ္ငန္းမွာ စာအုပ္လုပ္ခ်င္တဲ့ သူတို႔သူငယ္ခ်င္း က်မက စာအုပ္တအုပ္ လုပ္ျဖစ္ေတာ့တာေပါ့။ သူတို႔က စာအုပ္လုပ္ငန္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ လုပ္မွာ..။ က်မကလည္း ေရွ႕ေလွ်ာက္ စာအုပ္ေတြ ဆက္ထုတ္ခ်င္တာ..။ အေတာ္ပဲဆိုပါေတာ့..။ 

ဒီလိုနဲ႔ ျမသီလာအလြမ္းေျပ.. ကို မႏွစ္ကစ စီစဥ္ခဲ့ပါတယ္။ စာအုပ္အျပင္အဆင္ကိစၥ ဘယ္သူလုပ္မလဲ ဆိုေတာ့ သူ႔ဘာသာ ဘယ္ေလာက္ အလုပ္ရႈပ္ရႈပ္ က်မကိုေတာ့ ဂရုတစိုက္ကို လုပ္ေပးမွာလို႔ ေသခ်ာတဲ့ သူငယ္ခ်င္း ကိုျမင့္ေမာင္ေက်ာ္ေပါ့..။ သူနဲ႔ကလည္း ပန္းခ်ီဆရာနဲ႔ စာေရးဆရာမအျဖစ္ ဟန္ခ်က္ညီညီ တြဲခဲ့ၾကတာ ႏွစ္ အစိတ္ေတာင္ ရွိေတာ့မယ္..။ ျပီးေတာ့ သူ႔ဆို က်မ ဗိုလ္က်လို႔ ရတာ ေသခ်ာတယ္ေလ..။

ေနာက္ အတြင္းက တခ်ိဳ႕ သရုပ္ေဖာ္ပံုေလးေတြအတြက္ က်မရဲ႕ျမသီလာအခင္းအက်င္းနဲ႔ လိုက္ဖက္တဲ့ ခံစားခ်က္ရွိသူတခ်ိဳ႕ကို အကူအညီလွမ္းေတာင္းပါတယ္...။ အဲလိုနဲ႔ပဲ ခုေတာ့ စာအုပ္ကေလး ျဖစ္ခဲ့ပါျပီ။ စာအုပ္ကေလးကို ျဖန္႔ဖို႔ က်မ အခ်ိန္ေရြးေတာ့ က်မ က်င္လည္ခဲ့ရာ  တကၠသိုလ္ဘ၀တုန္းက စာသင္ႏွစ္ သစ္ တစ္ႏွစ္စေနက် ေဆာင္းဦးရာသီခ်ိန္..  ေအးေအးျမျမ ရွိမယ့္အခ်ိန္.. ။ ကံေကာင္းရင္ ကံ့ေကာ္ေတြ စပြင့္ေလာက္ျပီ...။ ေသခ်ာတာက အင္းလ်ားကန္ေဘာင္မွာ ျမဴေတြဆိုင္းေနမယ့္ ရာသီ..။ က်မကေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္ေလးကို အေလးအနက္ထားပါတယ္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ခုေတာ့ ျမသီလာအလြမ္းေျပ... ျမန္မာျပည္က ဆိုင္ေတြေပၚ ေရာက္ေနပါျပီ.... 

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မခန္႔ေလးစား ထိကပါး ရိကပါး ေ၀ဖန္ရေအာင္ က်မက ဘာမို႔လို႔လဲ..

ကိုယ့္အလုပ္ေတြနဲ႔ ကိုယ္ရႈပ္… ျပီးေတာ့ ေတာ္ရံုဆို ၀င္မေျပာခ်င္.. လို႔ ထားထားလိုက္တာ။ ခုေတာ့ နည္းနည္းလည္း အားျပီ။ ျပီးေတာ့ ေျပာခ်င္ စိတ္ လည္း ေပါက္လာတာနဲ႔ ဆိုပါေတာ့။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ .. ဥေရာပသြားတုန္းကလည္း ဥေရာပအေလ်ာက္.. ခု အေမရိက လာေတာ့ လည္း အေမရိက အေလ်ာက္.. ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္ေတြက အတတ္နိုင္ဆံုး တခမ္းတနား.. တေလး တစား.. ၾကိဳဆိုၾက.. ဂုဏ္ျပဳၾက..။ က်မတို႔ႏိုင္ငံ့အေရး ေဆြးေႏြးၾက.. အေျဖ၀ိုင္းရွာၾက။ တကယ္ တန္ဖိုး ရွိဖို႔ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ၾကိဳးစားၾက တဲ့ ခရီးပါပဲ။ အဲသလိုပဲ ျမန္မာအုပ္စုေတြလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဖို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကို ၾကိဳဆိုဖို႔ အေရး၊ အစဥ္အလာ မပ်က္ရေလေအာင္ ျပင္ၾက ဆင္ၾက.. ရန္ျဖစ္ၾက.. စိတ္၀မ္းကြဲၾက..။ အုပ္စုေတြ ကြဲၾက…။ အုပ္စု ကြဲတယ္ ဆိုရင္လည္း အမ်ား အားျဖင့္ ေျပာၾကတာက ႏွစ္ဘက္ မညီလို႔ လို႔သာ ေျပာၾကတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ က်မ အျမဲ စဥ္းစားမိတယ္။ အမွန္နဲ႔ အမွား ဘယ္လို ညီႏိုင္ပါ့မလဲေပါ့။

အမွန္က လိုက္မွားၾကမလား..။ အမွားက လိုက္မွန္ၾကရမလား.. စဥ္းစားရမွာပါ။

ဒီေနရာမွာ က်မနဲ႔ အစ္ကိုလို ခ်စ္ခင္ေသာ ပညာရွင္ စာေရးဆရာတေယာက္ ျငင္းၾကခုန္ၾကရင္း ေျပာခဲ့ ဖူးတာေလး ျပန္ေျပာျပခ်င္လာပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ပါပဲ။ အဲဒီတုန္းက စစ္ အစိုးရ လက္ထက္.. စစ္သားတစ္မတ္သား ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေျပာၾကတာမွာ သူက က်မကို ေျပာပါ တယ္။

“လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ စစ္တပ္က ၂၅% ပဲ ယူထားတာလို႔ စစ္အစိုးရ ကေတာ့ ထင္မွာပဲ” တဲ့။

 ဒီေတာ့ က်မကေျပာတယ္.. “စစ္တပ္နဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ဘာဆိုင္သလဲ.. ထံုးစံမွ မရွိတာ..။ ဒါ အမွန္ တရား မွ မဟုတ္ တာ..။  ျပီးေတာ့ လူထုသေဘာတူတဲ့ အေျခခံဥပေဒလည္း မဟုတ္ဘူး၊ ဒီေလာက္ အစိုးရက မတရား သျဖင့္ေတြ လုပ္ေနတာ ဘယ္အခ်က္က အမွန္လဲ အစ္ကို က်မကို ေျပာျပစမ္းပါ” လို႔။

ဒီေတာ့ အဲဒီအကိုက ျပန္ေျပာတယ္..။

“လူတိုင္းကေတာ့ ကိုယ္သာ မွန္တယ္.. ကိုယ့္ဘက္ကသာ အမွန္လို႔ ထင္တာပဲဟ”.. တဲ့။

က်မလည္း ျပန္ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“အမွန္တရားဆိုတာ တရားသျဖင့္ မွန္ကန္ျခင္းေတာ့ ျဖစ္ရမယ္မို႔လား” လို႔..။

မျပီးေသးပါဘူး။ သူက ဆက္ပါတယ္။ “သူတို႔ကလည္း တရားတယ္ထင္မွာပဲ” တဲ့။ ဒါနဲ႔ က်မက “တရား တယ္ဆိုတာ ေလာကေကာင္းက်ိဳး.. လူအမ်ားေကာင္းက်ိဳး.. လူအမ်ား စိတ္လက္ၾကည္ျဖဴ ရွိတာမွပဲ တရားတယ္လို႔ အၾကမ္းဖ်င္း ေျပာႏိုင္မယ္ထင္တယ္” လို႔…။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ သူနဲ႔က်မ ႏွစ္ေယာက္ လံုး သေဘာတူ လက္ခံႏိုင္တဲ့ အေျဖမရပါဘူး။

ေနာက္ဆံုး သူက ေျပာပါတယ္။ “ေအးေပါ့ဟာ.. ေရဖန္ခြက္ထဲ.. တ၀က္တည္းပဲ ေပးတာလား… ဆိုတာနဲ႔ ေၾသာ္.. တစ္၀က္ၾကီးေတာင္ ေပးတာပဲ..ဆိုတာ ကြာသလိုေပါ့” တဲ့။ က်မကလည္း ေျပာပါတယ္။ “ေပးသင့္တာ.. ရသင့္တာက တစ္၀က္လားဆိုတာလည္း ရွိေသးတယ္ေလ” လို႔…။

ဒါပါပဲ.. ေနာက္ဆံုးေတာ့လည္း " လူေတြဟာ ရလိုမႈေတြအေပၚမူတည္ျပီးေတာ့သာ အမွန္တရားဆိုတာကို သတ္မွတ္ ၾကတယ္" ဆိုတာပဲ အေျဖထြက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ သိဒၶတၳမင္းသား ေတာင္မွပဲ သစၥာေလးပါး တရားကို အဖိုးတန္ တယ္လို႔ ထင္သူေတြအတြက္ ဘုရားျဖစ္ေပမဲ့ သူ႔မိဘ ဇနီး သား နဲ႔ ေဆြမ်ိဳး အသိုင္းအ၀ိုင္းေတြ အတြက္ကေတာ့ျဖင့္ ေတာ္ေတာ္ေၾကာင္တဲ့ မင္းသား.. လူ႔ေဘာင္ေလာကကို သစၥာ ေဖာက္သူ.. ျဖစ္ေနခဲ့ဖူးမွာပါ။

+++++

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို က်မ အျပင္မွာ နီးနီးကပ္ကပ္ စေတြ႔ဖူးတာ.. ၁၉၈၉ ၀န္းက်င္..။ က်မရဲ႕ တဦးတည္း ေသာ ေမာင္ေလး ေမာင္ေအာင္စည္.. အဲဒီတုန္းက အသက္ ၁၇ ႏွစ္သားက ၈၈ ဇြန္လ ေလာက္ကတည္း က ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈထဲ ပါသြား လိုက္တာ.. ဘယ္ေရာက္လုိ႔ ေရာက္ေနမွန္း မသိ..။ ဘယ္မွာ ေနေနလို႔ ေနေနမွန္း မသိ..။ ေနာက္ေတာ့မွ ေသေသခ်ာခ်ာ သိရတာက ေမာင္ေလး က အန္တီစု ျခံထဲမွာ ေနေနတာတဲ့။ သံုးေရာင္ျခယ္ လူငယ္ အဖြဲ႔နဲ႔ ေနေနတာတဲ့။

မွတ္မွတ္ရရ.. အဲဒီအခ်ိန္မွာ အိမ္ေထာင္က်ျပီး ရန္ကုန္စက္မႈတကၠသိုလ္၀င္းထဲ ေနေနတဲ့ က်မက ေမာင္ေလးနဲ႔ သိပ္ မေတြ႔ျဖစ္ပါဘူး။ အန္တီစု ျခံေရွ႔နားေရာက္မွပဲ လူငယ္ေလးေတြ ေတြ႔မွ ေမာင္ေလး ရွိေနတယ္လို႔ သတိရရ တာပါ။ အဲဒီတုန္းက အန္တီစုက သူ႔ျခံထဲမွာ အရြယ္ ေရာက္ျပီး ရွင္ မျပဳရ ေသး.. ရဟန္းမခံရေသးတဲ့ လူငယ္ေလး ေတြကို ရွင္ျပဳမယ္.. ရဟန္းခံေပးမယ္ ဆိုေတာ့ ရွင္ျပဳၾက.. ကိုရင္၀တ္ ၾကမယ့္အထဲမွာ ရွင္္မျပဳရေသးတဲ့ က်မ ေမာင္ေလး လည္း ပါပါတယ္။

ေရႊေတာင္ကုန္း ပ႑ိတာရာမမွာ ထင္ပါရဲ႕။ အဲဒီတုန္းက အလွဴရွင္ေတြ မိသားစု၀င္ေတြ သိမ္ဆင္း ေလာင္းၾကရင္း.. အဲဒီေန႔ကမွ အန္တီစု ကို အျပင္မွာ ွ နီးနီးကပ္ကပ္ ျမင္ဖူး တာပါ။ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ နီးနီးကပ္ကပ္ကေတာ့ ခင္မင္းေဇာ္ တို႔ မဂၤလာ ဆြမ္းေကၽြး မွာေပါ့။ ခုေနာက္ဆံုးတၾကိမ္ ေတြ႔ခြင့္ရတာ ကေတာ့ ခု အေမရိကန္ခရီးမွာ VOA ကို အန္တီစု အလည္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ေတြ႔ရတာပါ။ အန္တီ့ကို ေတြ႔တဲ့အခ်ိန္မွာ က်မ ျပင္းျပင္းပ်ပ် လုပ္ခ်င္လ်က္နဲ႔ လုပ္ခြင့္ မရ လိုက္တာက ေျမေပၚမွာ ေသေသ ခ်ာခ်ာ ထိုင္ျပီး အန္တီ့ကို တရိုတေသ ကန္ေတာ့ခ်င္တာပါပဲ။ ခုကေတာ့ လံုျခံဳေရး အစီအစဥ္ေတြကို ေလးစားရတာေၾကာင့္ စိတ္ထဲကေနသာ ထိျခင္း ငါးပါးနဲ႔ ကန္ေတာ့လိုက္ရပါတယ္။

+++++

က်မထင္ပါတယ္။ က်မအပါအ၀င္ အန္တီစုကို ေတြ႔ခ်င္ၾကတဲ့သူ အမ်ားစုဟာ အန္တီ့ေက်းဇူးကို သိစြာနဲ႔ ရိုေသ ေလးစားလို႔ ေတြ႔ခ်င္ၾကတာပဲလို႔ ထင္ပါတယ္။ ေတြ႔ခြင့္ရဖို႔ ၾကိဳးစားၾကတဲ့သူေတြထဲမွာ အခြင့္အေရး တစံုတရာ အတြက္ ေတြ႔ခ်င္ၾကတဲ့သူေတြလည္း ပါတယ္လို႔ ေထာက္ျပလာၾကရင္ေတာ့ လည္း က်မ လက္ခံရမွာပါ။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ အဲလို အေျခအေနေတြ တကယ္ပဲ ရွိခဲ့ ျဖစ္ခဲ့ၾကတာကိုး။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေတြ႔ဖို႔.. ငါတို႔ လုပ္မွ.. ငါတို႔နဲ႔ ေျပလည္မွ.. ငါတို႔ပဲ လုပ္နိုင္တာ.. ငါတို႔… ငါတို႔.. ငါတို႔….။ ေနရာတကာမွာ အတိုင္းသား ၾကားေနတာေတြ ရွိတာ ကိုး..။ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ အဲဒီ ငါတို႔ ဆိုတာေတြထဲမွာက တခ်ိန္ကေတာ့ အေမရိကလို ႏိုင္ငံမ်ိဳးေရာက္ျပီး၊ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ခဲ့ ဖူးျပီး  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နာမည္ေတာင္ က်ယ္က်ယ္ မေျပာရဲခဲ့တဲ့ သူေတြ ပါေနတယ္ ဆိုတာလည္း က်မ သိေနတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ က်မ နားမလည္တာက ဘယ္လို အခြင့္အေရးကိုမ်ား သူတို႔က ဒီ အမ်ိဳးသမီးၾကီး ဆီကေန လိုခ်င္ပါသလဲဆိုတာ ကိုပါပဲ။ အဲသလိုနဲ႔……..

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ခမ်ာ.. အသက္အရြယ္နဲ႔ မမွ်ေအာင္ ပင္ပန္းလွတဲ့ ခရီးေတြ.. အစီအစဥ္ေတြထဲ .. ကိုယ့္ႏိုင္ငံ အတြက္ ရလာႏိုင္တဲ့ တိုးတက္ခြင့္ေတြအတြက္ ပင္ပန္းတၾကီး စကားေတြေျပာရ.. ေဆြးေႏြး ရ.. ျပည္သူေတြရဲ႕ တကယ့္အသံေတြအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္နဲ႔။ ဒီရက္ေတြအတြင္း သူသြားခဲ့ရတဲ့ ခရီးေတြ.. သူ လုပ္ခဲ့ရတဲ့ အလုပ္ေတြ ဟာ ျငိမ္ျငိမ္ေလး ထိုင္ျပီး အလည္အပတ္ သြား ရင္ေတာင္ ေတာ္ေတာ္ ပင္ပန္းမယ့္ ခရီးေတြပါ။ ဒါေပမဲ့ အန္တီဟာ အျပံဳးမပ်က္ေအာင္ ေနခဲ့ သြားခဲ့ လႈပ္ရွားခဲ့ လုပ္ခဲ့ရပါတယ္။ က်မကေတာ့ ကိုယ့္အေမနဲ႔ ကိုယ္ခ်င္းစာျပီး အန္တီ့ကို သနားေနမိပါတယ္။

က်မ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ရိုေသေလးစားရတာေတြက ဘာေၾကာင့္ပါလဲ..။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဟာ.. က်မ ဘယ္လိုမွ မလုပ္ႏိုင္တဲ့.. မလုပ္တတ္တဲ့ .. လုပ္ဖို႔ စဥ္းေတာင္ မစဥ္းစားရဲတဲ့ အလုပ္ေတြကို သူ႔အတြက္ မဟုတ္ဘဲ.. သူ႔မိသားစုအတြက္ မဟုတ္ ဘဲ.. လုပ္ေနတယ္ ဆိုတာ တစ္ခ်က္၊

ျပီးေတာ့ ဘယ္တုန္းကမွ ျမန္မာ ျပည္မွာ ေခါင္းေဆာင္ျပန္လုပ္ခြင့္ ၾကံဳမယ္ လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ မထားခဲ့ပါဘဲနဲ႔ တိုင္းတပါးမွာ ေနျပီး တိုင္းတပါးသားနဲ႔ လက္ထပ္ခဲ့တာေတာင္မွပဲ ျမန္မာ့ ဂုဏ္ေဆာင္ ပညာရွင္အျဖစ္ ျမန္မာပီပီသသ နဲ႔ ေနခဲ့တာ တစ္ခ်က္၊

အေဖနဲ႔ ေနခြင့္ၾကာၾကာ မရွိခဲ့ဘဲ အေဖ့ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ေစာင့္ေရွာက္.. အေဖခ်စ္တဲ့ ႏိုင္ငံကို ေစာင့္ေရွာက္ျပီး မိခင္ရဲ႕ အဆံုး အမ နဲ႔ ေက်းဇူးတရားကို အျမဲ မေမ့မေလ်ာ့ ေဖာ္ထုတ္တဲ့ သမီးေကာင္း ျဖစ္တာက တစ္ခ်က္၊

ႏိုင္ငံနဲ႔ ျပည္သူ အတြက္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာကို စြန္႔ခဲ့ရေပမဲ့ သားေတြအေပၚ ေမတၱာတရားနဲ႔ တာ၀န္ေက်ခ်င္ တဲ့ မိခင္ ပီသခဲ့မႈက တစ္ခ်က္၊

ႏိုင္ငံအတြက္ သူလုပ္သမွ်ဟာ ခုထိေတာ့ အတတ္ႏိုင္ဆံုး အေကာင္း ဆံုး ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနျပီး အမြန္ျမတ္ဆံုး အျဖဴစင္ဆံုး အရိုးသားဆံုး လုပ္ေနတယ္လို႔ ယံုၾကည္တာက တစ္ခ်က္၊ အင္မတန္ေတာ္တဲ့ ပညာရွင္ အရည္အခ်င္းနဲ႔ ျပည့္မီတာကတစ္ခ်က္ နဲ႔

က်မအတြက္  အထူး အတုယူစရာ ေကာင္းလွတာကေတာ့ အရာရာကို ၾကိဳးစား အားထုတ္ လုပ္ကိုင္ရာမွာ စံျပ ျဖစ္တာပါပဲ။ (က်မက ပ်င္းတဲ့သူ မို႔လို႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္)။

အဲဒီအခ်က္ေတြဟာ က်မအတြက္ေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ထိျခင္းငါးပါးနဲ႔ တရိုတေသ ကန္ေတာ့ ခ်င္ရတဲ့ အခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါျဖင့္ အန္တီစုမွာ အမွားမရွိဘူးတဲ့လား..။ က်မ မၾကာ ခဏ ေျပာဖူးပါတယ္။ က်မက ႏိုင္ငံေရးသမားမဟုတ္တာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ဘာမွားသလဲ က်မ နားမလည္ပါဘူး၊ မသိပါဘူး။ သာမန္ အရပ္ သား ျပည္သူတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ကေတာ့ က်မ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လုပ္ေနတာ ေတြဟာ ျမန္မာနိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီ အျဖစ္ လံုးလံုး ပီျပင္သြားႏိုင္ေရး ကို ဦးတည္ လုပ္ေနတယ္ လို႔ ယံုပါတယ္။ ေသြးထြက္သံယိုေတြ.. အဖမ္း အဆီး အႏွိပ္အစက္ေတြ နည္းနည္း နဲ႔ အလုပ္ေအာင္ျမင္ႏိုင္ေရးကို ေရြးလုပ္ေန တယ္လို႔ ယံုပါတယ္။ သူအာဏာရေရးအတြက္ လုပ္ေနတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ယံုပါတယ္။ အာဏာရရင္ လူထုအတြက္ ပိုလုပ္ ႏိုင္ေရးအတြက္ကိုပဲ ၾကိဳးပမ္း သြားလိမ့္မယ္လို႔လည္း လံုး၀ ယံုပါတယ္။ အမွား ရွိရင္ေတာင္ ျပည္သူလူထု အတြက္ ေစတနာမဲ့ အမွားမဟုတ္ဘူး လို႔ ယံုပါတယ္။ အမွားဆိုတာ ဘယ္သူမွ မကင္းတာမို႔ မွားႏိုင္တယ္လို႔လည္း လက္ခံပါတယ္။

ဒါဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကို မ်က္ေစ့စံုမွိတ္ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္တာပဲလို႔ ေျပာလည္း က်မ က ေတာ့ စိတ္ဆိုးစရာအေၾကာင္း မရွိပါ ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ကို က်မ ရိုေသေလးစားတာဟာ ဘာအက်ိဳး အျမတ္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႔မွမဟုတ္တာ ေသခ်ာတာေၾကာင့္ က်မ လိပ္ျပာသန္႔လို႔ပါပဲ။

နည္းနည္းေလး လူပါး၀ျပီးေျပာရရင္ေတာ့ ေမျငိမ္း..က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ မေတြ႔လည္း ေမျငိမ္း ပဲ။ ေတြ႔လိုက္ရလို႔လည္း ပိုေက်ာ္ၾကားဖို႔ မရွိ။ မေတြ႔လိုက္ရလို႔လည္း ဆုတ္ယုတ္ ဖို႔ မရွိ။ ေတြ႔ခြင့္ရ လိုက္ ေတာ့လည္း ဘ၀မွာ ကိုယ္ ၾကည္ညိဳ ေလးစားရသူကို မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႔ လက္အုပ္ခ်ီျပီး စိတ္ထဲကေန တရိုတေသ ကန္ေတာ့ လိုက္ရတာ တစ္ခုပဲ တန္ဖိုးအျဖစ္ ရွိပါတယ္။

+++++

ဒါေပမဲ့ က်မ စိတ္မေကာင္းတာက အဲသေလာက္ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအတြက္ လုပ္ေနတဲ့ ကိုယ့္အေမအရြယ္.. အဖြား အရြယ္.. အေဒၚအရြယ္ကို စာဖတ္ေပဖတ္.. ျပီးေတာ့ စစ္အာဏာရွင္ကိုလည္း မၾကိဳက္ခဲ့သူ ဒီမိုကေရစီ ဘက္သား ေတြလို႔ ယူဆရသူေတြက ဘာျဖစ္လို႔မ်ား မခန္႔ေလးစားနဲ႔ ရိသလိုလို ေထ့ သလို လို.. ရြဲ႕သလိုလို ေစာင္းသလိုလို ေတြ ေျပာေနၾကသလဲဆိုတာကိုပါ။  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ ေ၀ဖန္စရာ ရွိရင္ ေသေသခ်ာခ်ာ ပညာရွင္ဆန္ဆန္ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပသင့္ပါတယ္။

ဥပမာေပးရရင္ တေလာက (ကို) မင္းဇင္ ေရးတဲ့ ေဆာင္းပါး ဆိုရင္ စနစ္ တက် ေစတနာ ပါပါနဲ႔ ေထာက္ျပထားတဲ့ ေဆာင္းပါးပါ။ What Aung San Suu Kyi didn’t say during her visit to Washington  ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ဒီမွာhttp://transitions.foreignpolicy.com/posts/2012/10/02/what_aung_san_suu_kyi_didn_t_say_during_her_visit_to_washington   ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဟာ က်မတို႔ ႏိုင္ငံအတြက္ ျပီးေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ စာေရးသူရဲ႕ ေစတနာပါ တဲ့ ေ၀ဖန္ သံုးသပ္ခ်က္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

+++++

တကယ္ေတာ့ က်မ ခုလို စာမ်ိဳး မေရးခ်င္ပါဘူး။ သူ႔သေဘာသူေဆာင္ၾကတာပဲ ဘာျဖစ္လဲလို႔ ထား လိုက္ ခ်င္တာပါ။ ဘယ္လိုမွ မျမင္ခ်င္ေတာ့ရင္ အဲဒီလူေတြရဲ႕ facebook post ေတြကို hide လုပ္ လိုက္ရံုပါပဲ။ သိပ္လြယ္ပါတယ္။ က်မအင္တန္ခ်စ္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းကိုေတာင္ အျပန္အလွန္ ေျပာၾကရင္း ကေန ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့လို႔ မျမင္ေအာင္ လုပ္ျပီး ေနလိုက္ရေတာ့တာပဲ။ ဒါေပမဲ့ ခုက်ေတာ့ျဖင့္  ေဒၚစုကို ခ်စ္ခင္ရင္းစြဲရွိခဲ့တဲ့သူေတြကေတာင္ အဲသလို မဆိုင္တာေတြနဲ႔ ရိသလိုမ်ိဳး ေဒၚစုကို ေျပာလာ ၾကပါျပီ။

က်မ ခ်စ္ခင္ရင္းစြဲ ရွိတဲ့ မိတ္ေဆြေလးတေယာက္က (လႊတ္ေတာ္က ထင္ထား သည္ထက္ ဒီမိုကေရစီ ဆန္ သည္ ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကား) ဆိုတဲ့ သတင္းတစ္စကို   ျပန္ ညႊန္းျပီး ေတာ့..  “အမွတ္ေတြ စြတ္ေပး ေနပါ လား..” လို႔ သူ႔ wall မွာ တင္ထားတာ ေတြ႔ပါတယ္။ က်မ စိတ္ မေကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အံ့လည္း အံၾသမိပါတယ္။ ဒီလို အေျပာဟာ က်မတို႔ အတန္းေဖာ္ သူငယ္ခ်င္း အခ်င္းခ်င္း မွာေတာင္မွပဲ သိပ္ အျမင္ မၾကည္တဲ့သူ ကိုသာ ေျပာၾကတဲ့ အသံုးအႏႈန္း မ်ိဳးပါ။ သူဟာ ဒီလို ေျပာေလ့တဲ့သူမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။

 ေဒၚစု ျမင္တာ မဟုတ္ေသးဘူး.. ဒီလို မေျပာသင့္ဘူးလို႔ သူတကယ္ ထင္တယ္ဆိုရင္.. အဲလိုေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ထင္တာ မ်ားေနျပီ ထင္ပါတယ္ခဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရသမွ်ေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ ပါ.. ဆိုတာမ်ိဳး ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်း ေရးလို႔ ႔ရပါတယ္။

က်မတို႔ ဗမာေတြမွာ လူဆိုး လူယုတ္မာ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ ဂါရေ၀ါစ နိ၀ါေတာစ.. ဂုဏ္အားျဖင့္ အသက္ အရြယ္အားျဖင့္ ၾကီးသူ ကို .. ေက်းဇူးရွိ သသူ ကို.. ျမင့္ျမတ္သူ ကို.. ရိုေသေလးစားရတယ္ ဆိုတာကို မဂၤလာတစ္ပါးအျဖစ္ သတ္မွတ္ပါတယ္။

ဒါမွမဟုတ္လည္း.. ကိုယ့္အေမကိုသာ သူမ်ားက အဲလို ေျပာလာရင္ ခံႏိုင္သလားလို႔ ေတြးတတ္ၾကတဲ့ ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ဆိုတာလည္း ဗမာ့ဓေလ့မွာ အထူးသျဖင့္ ရွိပါတယ္။ (ဥပမာေျပာရရင္ ကိုယ့္အေမဟာ တျခား ဘာမွ မလုပ္ဘဲ အိမ္မွာ သနပ္ခါးအေဖြးသားနဲ႔ သူမ်ားအတင္းထိုင္ေျပာလိုက္… အိမ္လည္လိုက္နဲ႔ ေန ေနတာ ကို္ေတာင္ သူမ်ားက အမွန္အတိုင္းေျပာျပီး ကဲ့ရဲ႕ရင္ ခံႏိုင္ၾကပါသလား..)

ခု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသမီးၾကီး က ဒီႏိုင္ငံက အက်ိဳးအျမတ္ မေျပာနဲ႔ သူ႔ကိုယ္ပိုင္ဘ၀က ရႏိုင္တဲ့ အက်ိဳး အျမတ္ ကိုေတာင္မွ မခံစားဖူးေသးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးၾကီးပါ..။

ဒီလိုအမ်ိဳးသမီးၾကီးဟာ ခုလို သေရာ္ေမာ္ကားအေျပာေတြနဲ႔ ထိုက္တန္ပါသလား..။ စဥ္းစားၾကေစခ်င္ပါတယ္။

သူ႔ကို ထိကပါး ရိကပါး ေငါ့ဖို႔ဆိုရင္ တခုခုမွာေတာ့ သူနဲ႔ တန္းတူ ယွဥ္ႏိုင္ေနလို႔သာ ျဖစ္ရပါမယ္။ တဆိတ္ေတာ့ စဥ္းစားၾကည့္ၾကဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။

ကုိယ္က သူနဲ႔ တန္းတူ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအေရး လုပ္ႏိုင္ခဲ့ျပီလား…

သူနဲ႔ကိုယ္ ပညာအရာ ဂုဏ္သိကၡာအရာ ကုိယ္က်င့္တရားအရာ ယွဥ္ႏိုင္သလား…

သူ႔ေလာက္ လုပ္ႏိုင္မယ့္.. လုပ္ခြင့္ရမယ့္သူ က်မတို႔ ႏိုင္ငံအတြက္ ရွိေနျပီလား..။

ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းထဲ လူရိုေသ ရွင္ရိုေသရွိၾကတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ တျခားတစ္ေယာက္ အစားထိုးစရာ ရွိႏိုင္ျပီလား။

+++++

ခုေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို အဲလို ရိေနတဲ့သူေတြထဲမွာ စစ္အစိုးရလက္ထက္တုန္းက စစ္အစိုးရရဲ႕ အမွန္တကယ္ ညံ့ဖ်င္းမႈေတြကို ခုလို နာမည္နဲ႔ ဓာတ္ပံုနဲ႔ ေပၚေပၚ ထင္ထင္ ရိခဲ့ၾကတဲ့သူ ဘယ္ ႏွစ္ေယာက္မ်ား ပါပါသလဲ..။

ေ၀ဖန္အျပစ္တင္ရတာ သိပ္လြယ္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္အျပစ္မရွိေအာင္ မမွားေအာင္ ေနရဖို႔သာ ခက္တာပါ။ ပိုခက္တာက ကိုယ္မွားေနတာကို မွားမွန္းသိဖို႔က ပိုခက္တာပါ။

ခုလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ရိၾက ေထ့ၾက ခနဲ႔ၾကတဲ့သူေတြကို မွားေနတယ္လို႔ ထင္တာဟာ က်မ ကုိယ္တိုင္က မွားေနတာလည္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ေသခ်ာတာကေတာ့ က်မက က်မသိရွိလက္ခံထားတဲ့ ပကတိအမွန္တရား အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔အတူ ယဥ္ေက်းမႈမဂၤလာတရားနဲ႔ အညီသာ ေရးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

က်မကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ရိႏိုင္ ေထ့ႏိုင္ (ေ၀ဖန္သံုးသပ္တာ မပါပါ) ေလာက္တဲ့သူ မဟုတ္တာ ေသခ်ာပါတယ္။

၈ ေအာက္တိုဘာ ၂၀၁၂။

ေမျငိမ္း ၀တၳဳတိုမ်ား

၁၅ ႏွစ္ၾကာမွ ကိုယ့္ႏိုင္ငံထဲ ပထမဆံုး ျပန္ထြက္ခြင့္ ရတဲ့ ၀တၳဳတိုေပါင္းခ်ဳပ္ပါ.. က်မ စိတ္ၾကိဳက္ ပန္းခ်ီ မ်ိဳးျမင့္ မ်က္ႏွာဖံုးနဲ႔.. ကံေကာ္၀တ္ရည္စာေပက ထုတ္ေ၀ျပီး ၀တၳဳတို ၁၆ပုဒ္ပါ ပါတယ္။ ဒီကေန႔ပဲ ျဖန္႔ပါတယ္ရွင္။

အိမ်ဆီသွားတဲ့ လမ်း…

 

အဲဒီနေ့က ကျမ မော်လမြိုင်-သံဖြူဇရပ်လမ်းပေါ် ခဏ ပြန်ရောက်သွားတယ်။
ပြီး ခဏကြာတော့ ပင်းဒယ-တောင်ကြီးကားလမ်းပေါ် ရောက်သွားပြန်ရော…။
ဟော ဟိုးမှာ တောင်တန်းအလွှာတွေလား..၊ သစ်ပင်တောအုပ်အဆင့်ဆင့်တွေလား။
အစိမ်းရင့်.. အစိမ်းနု၊ အညိုရင့်.. အညိုနု၊ မီးခိုးရင့်- မီးခိုးနု။ တချို့နေရာတွေမှာ လိမ်မော်တွေ အနီတွေ ကျန်နေသေးတယ်။ Fall တုန်းက လက်ကျန်တွေလား… ဒါမှမဟုတ်.. သူ့ရဲ့ ရွက်သစ်လဲတဲ့ ရာသီကိုက Spring လား။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်.. သဘာဝက ဖန်ဆင်းတဲ့ ရှုခင်းပန်းချီထဲ အရောင်စုံအောင် ထည့်ပေးထားသလို..။

      ဒီနေ့ကျကာမှ နည်းနည်း အအေးပိုပေမဲ့ ကောင်းကင်ကတော့ ကြည်စင်လို့။ တိမ်တွေ ကလည်း အရုပ်တွေ ထင်လောက်အောင် အထူသားနဲ့။ ငယ်ငယ်က ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲမြို့နားက နမ့်ဟူးတောင်းမှာ မော့ကြည့်ခဲ့ရတဲ့ တိမ်တွေလိုပါပဲ။ ဟော.. ကျမ နမ့်ဟူးတောင်းလည်း ရောက်သွားပြန်ပြီ။ တချက်တချက်မှာ ကားက တောင်မြင့်မြင့်တွေပေါ် တက်ရင် ဘေးမှာ ချောက်တွေ နဲ့ ချောက်တွေအောက် ခပ်လှမ်းလှမ်းမှာ ချောင်းတွေ မြစ်တွေ ပတ်စီးနေတာကို လှမ်းတွေ့ ပါတယ်။ ဟော.. အဲဒါ လားရှိုးသွားရင် ဖြတ်ရတဲ့ ဂုတ်တွင်း ပေါ့..။ ဂုပ်ထိပ်တံတားကို တွေ့ချင်ရင်တော့ Shenandoah River ဘက်သွားရင် West Virginia ရဲ့ ပြည်နယ်သင်္ကေတ တံတားကြီးကို တွေ့မှာ။ ဂုတ်ထိပ်တံတားနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်ပေါ့။  

ဟုတ်တာပေါ့.. တကယ်တော့ ကျမ သွားနေတာ West Virginia ကိုပါ။ ကျမနေတဲ့ Maryland ကနေ ၂နာရီကျော်လောက် ကားမောင်းသွားရင် ရောက်နိုင်တဲ့ အဲဒီ ဒေသ လေးက ကျမကို ချင်းတောင်တန်း တွေ.. ရှမ်းတောင်တန်းတွေနဲ့ မွန်ပြည်နယ် က သစ်ပင်အုပ်တွေကြား ဖြတ်သွားရတဲ့ အဝေးပြေးလမ်း တွေဆီကို ရောက်သွားစေတာပါ။ အဝေးကြီးက တောင်တန်းတွေကလည်း ဘယ်သူတွေ ဘာပဲ ပြောပြော ကျမ ခံစားရ တာကတော့ ရှမ်းတောင်တန်းတွေ.. ဒါမှမဟုတ်လည်း ချင်းတောင်တန်းတွေ ပါပဲ။ အလွှာလိုက် အထပ်လိုက်..၊ တချို့နေရာတွေမှာ လှေကားထစ်တွေလို ထစ်ပြီး စိုက်ဖို့ ပျိုးဖို့ မြေတွေ ပြင်ထားတာလည်း တွေ့တယ်။ စိုက်ရာသီကို စောင့်နေကြတာလေ..။

မြေကွင်းပြင် ကျယ်တွေ ဖြတ်ရင်တော့ နွားတွေ သိုးတွေ အုပ်လိုက်..၊ သန်မာ တောင့်တင်းတဲ့ ရွှေညိုရောင် မြင်းတွေနဲ့ သပ်ရပ် ကြီးမား ခိုင်ခံ့တဲ့ အိမ်ကြီးတွေ..။

စိုက်ခင်းတွေ.. ပျိုးခင်းတွေ.. ပန်းခင်း တချို့..။ စိတ်ထဲ မချင့်မရဲနဲ့ ကားတံခါး ဖွင့်လိုက်တော့ လေရဲ့ ရနံ့က မွှေးလိုက်တာ။ တိတ်ဆိတ်အေးချမ်းလှတဲ့ ဝန်းကျင်။ သာယာလှပတဲ့ သဘာဝ။ လမ်းတလျှောက် အကောက်အကွေ့တွေ ဂုံးတက် ဂုံးဆင်းတွေ.. သစ်ပင် တောအုပ်တွေက ကိုယ့်နံဘေးမှာ…။ နေခြည်တွေက သစ်ပင်တွေကြားထဲ ထိုးစိုက်ကျ..။ တိုက်ခတ်တဲ့ လေက အေးမြ..မွှေးမြ..။

အင်း ဒါကြောင့်လည်း John Denver က

♩ ♪ ♫ ♬    
Almost heaven,
West Virginia Blue ridge mountains,
Shenandoah river
Life is old there, older than the trees
Younger than the mountains,
growing like a breeze ♩ ♪ ♫ ♬

လို့ ဆိုပေတာပဲ…။

+++++

          လမ်းတလျှောက်မှာ တွေ့ခဲ့ရသမျှနဲ့ ပြောရင်တော့ ကျမတို့ ဖြတ်ခဲ့တာက ကျေးလက် ဒေသ ပါ။ အဲဒီမှာ နေသူတွေက စိုက်ပျိုးရေး မွေးမြူရေးတွေ လုပ်ကြမယ်။ ဒါမှမဟုတ်.. ပိုင်ရှင်တွေက မြို့ပြမှာ နေပြီး အပန်းဖြေဖို့ ဒါမှမဟုတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတဲ့အနေနဲ့ ဒီ မြေတွေ အိမ်ကြီးတွေကို ဝယ်ထားကြပြီး အိမ်စောင့်တွေက စိုက်ပျိုးမွေးမြူတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါ တယ်။ တချို့အိမ်တွေက သူတို့ မြေတွေ ကျယ်လွန်းတော့ အိမ်ရှေ့မှာ ကန်ကြီးတွေ တူးထားတယ်။ ကန်ထဲမှာ ဝမ်းဘဲတွေ.. ငန်းတွေက ရေကူးလို့။ တချို့နေရာတွေမှာ တော့ သိုးအုပ်တွေ နဲ့ သိုးထိန်းခွေးတွေ ပြေးလွှား။ တကယ့် ကျေးလက်။ တကယ်တမ်းကျတော့ အဲဒီနေရာက မြို့တော် ၀ါရှင်တန်ဒီစီနဲ့ ဆိုရင် အလွန်ဆုံး ၂နာရီကျော် ၃ နာရီ လောက်ပဲ ကားမောင်းရင် ရောက်တဲ့ နေရာ။ ပြီးတော့ စျေးချိုချိုနဲ့လည်း မြေကျယ်ကျယ် အိမ်ကြီးကြီး တွေ ရနိုင်တဲ့ နေရာ။

 ညဆို အဲဒီ အိမ်ကြီးတွေထဲ အေးအေးဆေးဆေး နွေးနွေးထွေးထွေး နေနိုင်ပါသေး။

သားသမီးတွေ မရှိတော့တဲ့ ပင်စင်စားအဖိုးကြီး အဖွားကြီး နှစ်ယောက်တည်းဆိုလည်း တူတူ ရုပ်မြင်သံကြားကြည့်ရင်း ၀ိုင်တခွက် စီ သောက်၊ ဒါမှမဟုတ် ခြံထွက် နွားနို့လေး သောက်၊ လျှပ်စစ်မီး အမြဲရတဲ့နိုင်ငံမို့ နွားနို့ ပူပူလေးကို မပင်မပန်းသောက်နိုင်လိမ့်မယ်။ သားသမီးတွေ ကိုယ့်ဆီ လာမနေ လည်း မပူတော့ပါဘူး လေ.. အရွယ်ရောက် သားသမီးတွေက သူတို့ဘဝ သူတို့ ထိန်းကျောင်းနိုင်မယ့် နိုင်ငံမှာ ရှိနေတာမို့ မိဘတွေမှာ ပူဖို့ တာဝန်မရှိ။ မိဘ မို့ သူတို့လေးတွေကို လွမ်းတာ တော့ ရှိမှာပေါ့။

                                   

ဒါပေမဲ့ ဒါကလည်း ဓမ္မတာမို့ အဆန်းတကြယ် ခံစားရမယ့်ကိစ္စမဟုတ်။ သားသမီးတွေ လက်လွတ် သွားတဲ့ အချိန်မျိုးကျရင်နေဖို့ တကယ်ရွေးသင့်တဲ့ နေရာလို့ ကျမ ခံစားနေမိတယ်။ ဘယ်လောက် စိတ်အေးချမ်းမြေ့ ရှိလိုက်မလဲ..။

 +++++

ဆက်ပြောရင် ကျမ ဘယ်လောက် တကိုယ်ကောင်းဆန်တယ်ဆိုတာ ပေါ်လာတော့မယ်။ ကျမက ကိုယ့်ဇာတိမြေရဲ့ အဝေးကြီး တိုင်းတပါးနိုင်ငံမှာ ပျော်နေနိုင်.. စိတ်အေးချမ်း နိုင်တဲ့ တကိုယ်ကောင်း ဆန်သူပေါ့..။ ဟုတ်တယ်မို့လား။ ဒါပေမဲ့ မတတ်နိုင်ပါဘူး။ ဟုတ်ပါတယ်.. ကျမ တကယ်ပဲ ခု ကျမ နေရတဲ့ဘဝမှာ ပျော်ပါတယ်။ စိတ်ချမ်းသာပါတယ်။ တချိန်မှာတော့ အဲလို စိုက်ခင်းမြေ အကျယ်ကြီး ပါတဲ့ နေရာဒေသ မျိုးလေးမှာ ကျမ ခင်ပွန်း အင်မတန်ဝါသနာပါတဲ့ စိုက်ပျိုး မွေးမြူရေး အလုပ်ကို လုပ်ရင်း .. ကျမက စာတွေရေး စာတွေဖတ်နဲ့ ဘဝမှာ ဇောက်ချ နေသွားနိုင်ချင်တယ်လို့လည်း စိတ်ကူးနေသေးတာပါ။

 John Denver ကတော့ ဆိုတယ်..

♩ ♪ ♫ ♬

Country roads, take me home

To the place I belong West Virginia,

Mountain momma

Take me home, country roads…  ♩ ♪ ♫ ♬

 

        ကျမအတွက်လည်း လောလောဆယ်မှာတော့ ခဏလေးသွားခဲ့ရတဲ့ West Virginia ခရီးတိုလေးက အိမ်ဆီရောက်အောင် ပြန်ခေါ်သွားသလိုပါပဲ။

ဟုတ်ပါတယ်.. အဲဒီလမ်းတွေက ကျမကို အိမ်ဆီ ရောက်အောင် ခေါ်သွားခဲ့ကြတယ်..။

ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကျမအတွက်

အိမ်ဆိုတာက..

ရောင့်ရဲ တင်းတိမ်မှုတွေနဲ့

စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ကျန်းမာ..

လွတ်လပ်ပေါ့ပါး…

နေခွင့်ရတဲ့ နေရာတခုသာ ဖြစ်လို့ပါပဲ။

♩ ♪ ♫ ♬ 
I hear her voice in the mornin' hour she calls me
The radio reminds me of my home far away
And drivin' down the road
I get a feelin' That I should have been home yesterday, yesterday
Country roads,
take me home To the place
I belong West Virginia,
mountain momma Take me home,
country roads ♩ ♪ ♫ ♬

 ++++++

မေလ ၁ ရက်၊ ၂၀၁၂။

အေမရိကန္ေက်ာင္းေတြဆီက ဘက္စံုဖြံ႔ျဖိဳးေရး

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရး ဗိသုကာၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကေတာ့ ပညာတတ္သူ သည္ ေလာကရွိ အရာရာ ကို အခြင့္အလမ္းအလိုက္ ဆင္ျခင္ သံုးသပ္ႏိုင္စြမ္းေသာ ဥာဏ္အားကို လည္းေကာင္း၊ မိမိ ဥာဏ္ အျမင္ အရ စိတ္ေန စိတ္ထား စိတ္ဓါတ္ (Emotion of the Education) တို႔ကိုလည္းေကာင္း ျပဳျပင္ ျပဳစု စီမံထားခဲ့သူ သာလွ်င္ ျဖစ္သည္ လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ပညာေရး စနစ္ထဲမွာ EI (Emotional Intelligence) က အေရးပါ လွတာကို ေထာက္ျပခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ ကေလးေတြမွာ.. စာသင္သားေတြမွာ အဲဒီ တီထြင္ၾကံဆဉာဏ္ ဖြံ႔ျဖိဳးေအာင္ ဘယ္လို ပ်ိဳးေထာင္ ပါသလဲ…။ အဲဒီအခ်က္ကို က်မ အေမရိကန္နိုင္ငံရဲ႕ အေျခခံပညာေရးစနစ္ထဲမွာ ေလ့လာ ရွာေဖြ ၾကည့္ ပါတယ္။ သေျပညိဳ ျမန္မာစာေက်ာင္းေလးဟာ တပတ္မွာ ၂နာရီေက်ာ္ေက်ာ္သာ စာသင္ ခြင့္ ရတဲ့ သင္တန္းေလး ျဖစ္ေပမဲ့ က်မတို႔ကေလးေတြကို သူတို႔ ေက်ာင္းပညာေရးမွာ အေလ့အက်င့္ ရျပီးသား စနစ္ေတြနဲ႔ မကင္းကြာေအာင္၊ ျပီးေတာ့ က်မတို႔ သိေစခ်င္တဲ့ ျမန္မာမႈ ျမန္မာ့စာ အရာမွာ လည္း တိုးတက္ ဖြံ႔ျဖိဳးရေလေအာင္ အားထုတ္တဲ့ သေဘာပဲျဖစ္ပါတယ္။

 ဒါျဖင့္ က်မေတြ႔ရတဲ့ အေမရိကန္ ေက်ာင္းေတြက အေျခခံပညာေရးထဲမွာ ကေလးေတြအတြက္ ဘယ္လို အရည္အေသြးေတြ ဖြံ႔ျဖိဳးေစပါသလဲ.. ၾကည့္ရေအာင္ပါ။ အေမရိကန္ ပညာေရး စိတ္ပညာရွင္ Howard Gardner ( Prince of Asturias Award 2011 in Social Sciences ) က ကေလးေတြဆီမွာ ရွိဖို႔ လိုအပ္တဲ့ စြမ္းရည္ ၉ မ်ဳိး ကို အဆိုျပဳခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ယုတၱိေဗဒ- သခ်ၤာစြမ္းရည္ (Logical Mathematical)၊ ဘာသာစကားစြမ္းရည္ (Linguistics)၊ ေတးဂီတစြမ္းရည္ (Musical)၊ လက္မႈအႏုပညာ စြမ္းရည္(Spatial)၊ ကာယလႈပ္ရွားမႈ စြမ္းရည္ (Bodily- Kinesthetic)၊ လူမႈဆက္ဆံေရး စြမ္းရည္ (Interpersonal)၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆင္ျခင္ႏိုင္မႈစြမ္းရည္ (Intrapersonal)၊ သဘာ၀တရားကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးမႈ စြမ္းရည္ (Naturalist) နဲ႔ ေတြးေတာဆင္ျခင္ႏိုင္စြမ္းရည္ (Existentialist) ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံၾကီးအမ်ားစုမွာေတာ့ အဲဒီ စြမ္းရည္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ကို အေျခခံျပီး ေက်ာင္းပညာေရး ထဲမွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ ကိုယ့္လူမ်ဳိး နဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္တဲ့ သင္ရိုးေတြ၊ သင္ၾကားနည္းပံုစံေတြ၊ စီစဥ္ ထည့္သြင္းထား တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ေျပာရရင္ေတာ့ ဒါဟာ ဘက္စံုပညာေရးဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ေက်ာင္းေတြ ဟာ ဒီ စြမ္းရည္ ေတြကို အေျခခံထားျပီး သင္ရိုးေတြ သင္ၾကားနည္းစနစ္ ေတြ ျပဳစုထား တယ္ လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ မူလတန္းမွာကိုပဲ သခ်ၤာဘာသာရပ္ကို သင္တဲ့အခါ ျမန္မာျပည္က အေပါင္း အႏႈတ္အေျမွာက္အစားအျပင္ ဂ်ီၾသေမၾတီဆန္ဆန္ ေတြးျပီး တြက္ယူေျဖရွင္း ရတဲ့ အေမးပုစၦာေတြ ပါပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ပံုေတြ ဆြဲျပီး တြက္ခ်က္စဥ္းစားရတာေတြ မ်ားတာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ (Logical Mathematical) လို႔ ဆိုႏိုင္မယ္ထင္ပါတယ္။

ေနာက္တခု ဘာသာစကား စြမ္းရည္ (Linguistics) မွာေတာ့ မူလတန္းအဆင့္ Grade 4 အထိဟာ ဘာသာစကားအပို သင္ယူစရာမလိုေပမဲ့ သူတို႔ရဲ႕ မိခင္ဘာသာစကား အဂၤလိပ္စာကိုပဲ Grammar နဲ႔ Reading , Writing ကို Comprehension Question Types နဲ႔ အိမ္စာေလ့က်င့္ခန္းေတြ ေန႔စဥ္လုပ္ခိုင္းျပီး ယဥ္ပါးေအာင္ ေလ့က်င့္ ေပးပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ပံုဆြဲျပီး ကိုယ့္ဘာသာ တီထြင္တဲ့ ဇာတ္လမ္းတိုေတြ Comic ေတြ လုပ္ခိုင္းတာမို႔ ဘာသာစကားတိုးရံုသာမက၊ တီထြင္စြမ္း Creativity နဲ႔ ေတြးေတာ ဆင္ျခင္ႏိုင္ စြမ္းရည္ (Existentialist) ကိုပါ တက္လာေစတာပါ။

ေတးဂီတစြမ္းရည္ (Musical)အတြက္ကေတာ့ ကေလးတိုင္းဟာ Grade 4 ကို ေရာက္ျပီဆိုရင္ တူရိယာ တခု ေရြးခ်ယ္ျပီး တီးမႈတ္ရပါတယ္။ ပုေလြ၊ တေယာ၊ စႏၵယား၊ အစရွိသျဖင့္ ကိုယ္ ႏွစ္သက္ရာ ေရြးျပီး သင္ယူရပါတယ္။ အဲဒီမွာ ထူးခၽြန္ျပီဆိုရင္ေတာ့ ေက်ာင္းေဖ်ာ္ေျဖပြဲ Concert ေတြမွာ ပြဲတိုင္းေက်ာ္ျဖစ္ျပီေပါ့။

လက္မႈအႏုပညာ စြမ္းရည္(Spatial) ပိုင္းကို ေျပာရင္ေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတာက စာသင္ခန္းထဲက လက္မႈအႏုပညာသင္ၾကားပံုပါပဲ။ သူ႔အတန္း သူ႔အရြယ္အလိုက္၊ အရုပ္လုပ္ဖို႔ သီးသန္႔ထုတ္လုပ္တဲ့ ရႊံ႕ေစး(Clay) ေရာင္စံုသံုးတဲ့ Grade 1, 2, 3 ကေနစလို႔ ပလာစတာ သံုးတဲ့ အရြယ္အတန္း Grade 4,5 ေတြအထိ ပန္းပုရုပ္ေတြ အုတ္ခြက္ရုပ္ေတြ လုပ္ၾကပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ကိုယ့္အနား၀န္းက်င္က လႊင့္ပစ္ရေတာ့မယ့္ သတင္းစာ စကၠဴေတြ၊ ျပကၡဒိန္အေဟာင္းေတြကို ကိုက္ျဖတ္ညွပ္ကပ္ျပီး ပန္းခ်ီဒီဇိုင္းဖန္တီးတာေတြလည္း လုပ္ၾကပါတယ္။ သံုးတဲ့ပစၥည္းေတြက စိတ္၀င္စားစရာပါ တခါသံုး ထမင္းစားပန္းကန္ျပားေတြ ပလပ္စတစ္ခြက္အေဟာင္း၊ ေဖ်ာ္ရည္စုပ္ ေသာက္တဲ့ ပိုက္ေတြကိုသံုးျပီးေတာ့လည္း အရုပ္ေတြ ဖန္တီးၾကတာပါ။ ေပ်ာ္စရာေကာင္းလွတဲ့ လက္မႈသင္ခန္းစာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ကာယလႈပ္ရွားမႈ စြမ္းရည္ (Bodily- Kinesthetic) အတြက္ကေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း အေမရိကန္ Football ၊ Basketball၊ ေရကူး၊ ကရာေတး၊ စသျဖင့္ ကိုယ္ၾကိဳက္ရာ ေရြးခ်ယ္ကစားဖို႔ပါပဲ။ ကေလးေတြဟာ ကစားနည္း တခုခုကိုေတာ့ တတ္ေျမာက္ရသလို ေက်ာင္းျပင္ပမွာလည္း အျမဲတေစ အေလ့အက်င့္ ရွိေနရပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ အျပည့္အ၀ တာ၀န္ခံယူရတာက မိဘေတြပါပဲ။

လူမႈဆက္ဆံေရး စြမ္းရည္ (Interpersonal) ကေတာ့ ေက်ာင္းခန္းတြင္း ကေလးရဲ႕ အသင္းအဖြဲ႔နဲ႔ လႈပ္ရွားတဲ့ Team Work ေတြမွာ ကေလးက အဆင္ေျပလိုက္ေလ်ာ ညီေထြ ရွိသလား၊ အဖြဲ႔၀င္ ေကာင္း Team Player တေယာက္ ျဖစ္ရဲ႕လားဆိုတာေတြကို ဆရာ ဆရာမေတြက အျမဲ ေစာင့္ၾကည့္ အကဲျဖတ္ေနရပါတယ္။ တခုခု ခ်ိဳ႕ယြင္းတယ္လို႔ ယူဆတာနဲ႔ မိဘေတြဆီ ခ်က္ခ်င္း အေၾကာင္းၾကား ပါတယ္။ ဒီႏိုင္ငံမွာ အဓိက ထားတာကေတာ့ ကေလးအခ်င္းခ်င္း အႏိုင္က်င့္ (Bully) သလား ဆိုတာ ပါပဲ။

ဆရာ ဆရာမေတြက မိဘေတြဆီကို အပတ္စဥ္ ေသာၾကာေန႔တိုင္းမွာ ကေလးရဲ႕ တပတ္စာ ေက်ာင္းတြင္း လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ အေျခေနေတြကို Report ေပးပါတယ္။ အဲဒီအခါ ကေလးက စကားမ်ားတာ၊ စာသင္တာကို အာရံုမစိုက္တာ၊ ပိုျပီး လိမ္မာေနတာ၊ အားလံုးကို မွတ္ခ်က္ေရးေပးတာမို႔ မိဘကပါ သားသမီးရဲ႕ စာသင္ခန္းအတြင္း လူမႈဆက္ဆံေရး စြမ္းရည္ ကို မ်က္ျခည္မျပတ္ေတာ့ပါဘူး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆင္ျခင္ႏိုင္မႈစြမ္းရည္ (Intrapersonal) ကလည္း အဲဒီကေန ဆင့္ပြားလာတာပါပဲ။ ကိုယ့္အေပၚ ဆရာဆရာမနဲ႔ အတန္းေဖာ္သူငယ္ခ်င္းေတြ.. မိဘေမာင္ႏွမေတြရဲ႕ အျပန္အလွန္ တုံ႔ျပန္မႈ အရပဲ ကေလးဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆင္ျခင္ႏိုင္စြမ္း တက္လာ မဟုတ္ပါလား။

သဘာ၀တရား ကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးမႈ စြမ္းရည္ (Naturalist) ကိုေတာ့ ကေလးေတြရဲ႕ သင္ရိုးထဲမွာ ပါတဲ့ Social Science သင္ခန္းစာေတြနဲ႔ အနည္းဆံုး တႏွစ္ ၂ၾကိမ္ ခရီးတို Field Trip ေတြ ထြက္ရာကေန အမ်ားၾကီး ရႏိုင္ၾကပါတယ္။ ပန္းပင္ ပန္းပြင့္ သစ္ပင္ သစ္ေတာေတြအေၾကာင္း၊ လိပ္ျပာပိုးဖလံေတြအေၾကာင္း၊ အိမ္ေမြးတိရစၦာန္ေလးေတြအေၾကာင္း သင္ၾကားရင္း ပံုေတြဆြဲ၊ ဇာတ္လမ္းေတြ ေရးၾကရင္း ကေလးေတြကို သဘာ၀တရားကို ေကာင္းေကာင္းသိျပီး ခ်စ္ျမတ္ႏိုးတတ္လာပါတယ္။ ျပီးေတာ့ တကယ္ကို လက္ေတြ႔က်က်.. သူတို႔ကေလးေတြကိုယ္တိုင္ တႏွစ္မွာ အနည္းဆံုး ပန္းပင္ေလးတပင္ ရွင္ေအာင္ စိုက္ၾကရပါေသးတယ္။

ဒီစြမ္းရည္ေတြက ပညာေရးထဲမွာ ဘာလို႔ အေရးပါရတာပါလဲ..။ ျပီးေတာ့ ကေလးေတြအတြက္ ဘာေၾကာင့္ ဒီစြမ္းရည္ေတြ မျဖစ္မေနလိုအပ္ရတာပါလဲ…။ က်မ ဖတ္ဖူးခဲ့တဲ့ ေျပာင္းလဲတိုးတက္မႈျဖစ္စဥ္ (Progressivism) အရ ဆိုရင္ေတာ့ Education should be life itself, not a preparation for living လို႔ ဆိုထားတာမို႔ “ပညာေရးဟာ ဘ၀မွာ အသက္ရွင္သန္ ေနထိုင္ဖုိ႔အတြက္ ျပင္ဆင္ရံု သာမဟုတ္ဘဲ ပညာေရးကို ေလ့လာ လိုက္စားေနျခင္း ကပဲ ဘ၀တစ္ခု” လို ျဖစ္ေန သင့္တာပါ။ ဒီေတာ့ ကေလးေတြအတြက္ ပညာေရးစနစ္ထဲကေနပဲ ကိုယ္ရည္ ကိုယ္ေသြးနဲ႔ အတူ လူမႈဆက္ဆံေရး စြမ္းရည္ကိုပါ တျပိဳင္တည္း ဖြံ႔ျဖိဳးေစရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 Progressivism အယူအဆကို အေမရိကန္ ပညာေရးပါရဂူေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ John Dewey ၊ William Kilpatrick နဲ႔ John Child တို႔က ေျပာခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔က ကေလးေတြအတြက္ ပညာေရးဟာ ကေလးေတြ စိတ္၀င္စားတဲ့ သင္ခန္းစာေတြ ျဖစ္သင့္ျပီး စာသင္ခန္း ထဲမွာလည္း ဆရာဟာ ဦးေဆာင္ လမ္းၫႊန္သူ မျဖစ္ရဘဲ အၾကံေပးသူသာ ျဖစ္သင့္တယ္လို႔ ဆိုပါ တယ္။ ျပီးေတာ့ ေက်ာင္းဆိုတာဟာလည္း ကေလးေတြရဲ႕ စြမ္းရည္ကို ထုတ္ေဖၚရာမွာ အစုအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ ျပီးေတာ့သာ ေဖၚထုတ္ေစ သင့္ျပီး ကေလးတစ္ေယာက္ နဲ႔ တစ္ေယာက္ ယွဥ္ျပိဳင္ဖို႔ အတြက္ မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ပဲ တႏွစ္တာလံုး ကေလးရဲ႕ ၾကိဳးပမ္းခဲ့သမွ်ကို ႏွစ္ကုန္မွာ စာေမးပြဲတခုေျဖခိုင္းျပီး အေအာင္ အက် နဲ႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာဟာ မမွန္ကန္ဘူးလို႔ အေျဖထုတ္္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ မွားယြင္းတဲ့ စာေမးပြဲစနစ္အေၾကာင္း ေရွ႕တပတ္မွာ ဆက္ေျပာျပပါဦးမယ္။

 ေမျငိမ္း ၂၅၊ ဧျပီလ ၂၀၁၂။
 Venus News Journal ပါ ေဆာင္းပါး - ၇

အေမရိကန္ေရာက္ သၾကၤန္ပြဲ နဲ႔ သေျပညိဳ

ဒီႏွစ္ သၾကၤန္ဟာ သေျပညိဳ ေက်ာင္းအေနနဲ႔ ပထမဆံုးၾကံဳရတဲ့ သၾကၤန္ပါ။ ေျပာခ်င္တာက စာသင္ခန္းထဲမွာ ကေလးေတြကို သၾကၤန္ဆိုတာ ဘယ္လို ပြဲေတာ္လဲ.. ဘာအထိမ္းအမွတ္နဲ႔ လုပ္တဲ့ ပြဲလဲ.. ဘယ္လို ဆင္ႏႊဲၾကတဲ့ ပြဲလဲ.. ဘယ္လို ဆင္ႏႊဲသင့္ တဲ့ ပြဲလဲဆိုတဲ့ ဗမာမႈေတြကို သင္ခြင့္ရဖို႔ ပထမဆံုးအၾကိမ္ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာျပခ်င္တာပါ။ သေျပညိဳ ေက်ာင္းစဖြင့္တာက မႏွစ္က ဇြန္လ.. အေမရိကန္ျပည္ရဲ႕ ေႏြရာသီ ေက်ာင္း ရက္ရွည္ ပိတ္ရက္ထဲမွာမို႔ ဗမာျပည္က သၾကၤန္ခ်ိန္နဲ႔ု မၾကံဳလိုက္ရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီႏွစ္ ၾကံဳၾကိဳက္မွပဲ သၾကၤန္နဲ႔ ပတ္သက္သမွ်ကို စာသင္ခန္းမွာ ေျပာျပရပါေတာ့မယ္။

သၾကၤန္ဆိုတာ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း၊ ေႏြကာလ ပူပူ ေလာေလာ ရာသီ မွာ ေအးျမေစလိုစိ္တ္နဲ႔ ေရေလာင္းၾကတဲ့အေၾကာင္း၊ ေအာင္အတိတ္ ေအာင္နိမိတ္ ေဆာင္ျပီး ေအးခ်မ္းေမႊး ပ်ံ႕ေစ လိုတဲ့ ေစတနာ ပါ ပါလာတဲ့အခါ၊ သေျပခက္နဲ႔ နံံ႔သာရည္ကို ပက္ျဖန္းၾကတဲ့ အေၾကာင္း၊ ေနာက္ဆက္ တြဲမွာ ျမန္မာ ႏွစ္ေဟာင္း ကုန္ျပီး ႏွစ္သစ္ေျပာင္းခ်ိန္မို႔ မေကာင္းတဲ့ စိတ္.. မေကာင္းတဲ့ အေဟာင္း၊ မေကာင္းတဲ့ အညစ္အေၾကးေတြကို ေဆးေၾကာတယ္လို႔လည္း မွတ္ယူေၾကာင္း ေတြ ေလာက္ ေျပာျပရင္ သူတို႔ နားလည္ပါျပီ။ ျပီးရင္ေတာ့ အင္တာနက္ ထဲက သၾကၤန္ပံုေတြ ရွာျပီး Projector နဲ႔ ျပမယ္။ ဟိုး ပုဂံေခတ္တုန္းက သၾကၤန္ကို နံရံေဆးေရးနဲ႔ သရုပ္ေဖာ္ ထားတဲ့ ပံုေတြ ျပႏိုင္တယ္။ အဲဒီကမွ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေခတ္အလိုက္ ေရြ႕ေလ်ာ ေျပာင္းလဲ လာတာေတြကို ျပမယ္။ အားလံုးေျပာျပအျပီး သူတို႔ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျပန္ေမး လာၾကမယ့္ ေမးခြန္းေတြ ကို ေျဖျပီး ေျပာျပျပီးရင္ေတာ့ သၾကၤန္ပြဲမွာ ဓေလ့ ထံုးစံေတြ.. ဝတ္စားဆင္ယင္မႈေတြ ဘယ္လို ရွိသင့္တယ္ထင္သလဲဆိုတာကို က်မ သူတို႔ေလး ေတြ ကို ျပန္ေမးမယ္လို႔ စိတ္ကူးထားပါတယ္။

အဲဒီလို သၾကၤန္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ပို႔ခ်ခ်ိန္ လံုေလာက္ျပီဆိုရင္ေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း ဒီ အေၾကာင္းအရာအေပၚ သူတို႔ ဘယ္ေလာက္ နားလည္ၾကသလဲ ဆိုတာကို ျပန္ အကဲျဖတ္ ရပါမယ္။ တကယ္လို႔ စာေကာင္းေကာင္း ေရးႏိုင္တဲ့ အရြယ္ ဆိုရင္ေတာ့ သူတို႔ကို မွတ္စု ျပန္ေရးခိုင္းရံုပါပဲ။ ခုကေတာ့ စာေကာင္းေကာင္း မေရးႏိုင္ေသးတာမို႔ သရုပ္ေဖာ္ပံု ဆြဲခိုင္းရမွာပါ။ သၾကၤန္ကို သူတို႔ ဘယ္လို နားလည္လဲ.. ဘယ္ေလာက္ နားလည္လဲ.. ဘယ္လို ခံစားသလဲဆိုတာ.. သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ သရုပ္ေဖာ္တဲ့ ပန္းခ်ီပံုေတြ မွာ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

တနည္းအားျဖင့္ေတာ့ ဒါဟာ ကေလးေတြရဲ႕ သိမႈဆိုင္ရာစြမ္းရည္ IQ ((Intelligent Quotient) ကိုသာမက ခံစားနားလည္ႏိုင္္မႈစြမ္းရည္ EI (Emotional Intelligence) ကိုပါ ျမင့္တက္ လာေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးရာ လည္း ေရာက္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ဒါဟာ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြထဲက မဟုတ္ဘဲ၊ စာသင္သားေတြကို ေျပာျပ သင္ျပဖို႔ လိုအပ္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ သင္ခန္းစာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို သင္ခန္းစာေတြကို ပံုမွန္ေက်ာင္းပညာေရး Formal Education ထဲမွာ ထည့္သံုး ေျပာျပရမွာက ဆရာ ဆရာမ ေတြရဲ႕ တာ၀န္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

+++++

 ကမၻာေပၚမွာေတာ့ ၁၉၂၀ ေလာက္ကတည္းက ကေလးေတြအတြက္ IQ ထက္ပိုျပီး EI ကို ပို လိုအပ္တယ္ လို႔ ေတြ႔ရွိခဲ့ၾကျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၂၀မွာ စိတ္ပညာရွင္ Edward L. Thorndike (1879-1949) က ကေလးေတြ အတြက္ ပညာေရးထဲမွာ လူမႈဆက္ဆံေရး စြမ္းရည္ (Social Intelligence) ကိုပါ ထည့္သြင္းသင့္တယ္ဆိုတဲ့ သူ႔ရဲ႕ အယူအဆကို တင္ျပ ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ အယူအဆရဲ႕ ေနာက္မွာမွ ကေလးေတြ အတြက္ လူမႈ ဆက္ဆံေရး စြမ္းရည္ နဲ႔ ခံစား ဆင္ျခင္ႏိုင္မႈ စြမ္းရည္ (Inter and Intra Intelligence) က အေရးပါေၾကာင္းကို ပညာရွင္ေတြ ျဖစ္တဲ့ Abraham Maslow က ၁၉၅၄ မွာ ၊ Carl Rogers က ၁၉၆၉မွာ၊ Howard Gardner က ၁၉၈၃ မွာ … သုေတသန လုပ္ျပီး တင္ျပ လာခဲ့ၾက ပါတယ္။ အဲဒီ ေတြ႔ရွိခ်က္ အယူအဆေပၚမွာ မူတည္ျပီး ပညာရွင္ေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိး ေဆြးေႏြး အေျဖရွာ ခဲ့ၾကပါတယ္။

 ၁၉၉၀ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အဲဒီ အယူအဆေတြအရ EI က IQ ထက္ပိုျပီး ဘ၀ကို ေအာင္ေအာင္ ျမင္ျမင္ ျဖတ္သန္း ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္လို႔ လက္ခံလာၾကပါတယ္။ အဲဒီ ေနာက္မွာ ေတာ့ EI အရ စိတ္ခံစားခ်က္က စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္းကို ပို ထက္ျမက ေစျပီး ခံစားခ်က္ ေတြကို အသိဥာဏ္ နဲ႔ ယွဥ္ျပီး ေ၀ဖန္ ပိုင္းျခား စဥ္းစားႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ ယူဆခ်က္ကို ကေလးေတြအတြက္ လိုအပ္တဲ့ စြမ္းရည္အျဖစ္ ေထာက္ျပလာၾကပါ တယ္။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရး ဗိသုကာၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကလည္း “ပညာတတ္သူသည္ ေလာကရွိ အရာရာ ကို အခြင့္အလမ္းအလိုက္ ဆင္ျခင္ သံုးသပ္ ႏိုင္စြမ္းေသာ ဥာဏ္အားကိုလည္းေကာင္း၊ မိမိ ဥာဏ္အျမင္ အရ စိတ္ေန စိတ္ထား စိတ္ဓါတ္ (Emotion of the Education) တို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ျပဳျပင္ ျပဳစု စီမံထားခဲ့ သူသာလွ်င္ ျဖစ္သည္” လို႔ ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါဟာ ပညာေရးစနစ္ထဲမွာ EI (Emotional Intelligence) က အေရးပါ လွတာကို ေထာက္ျပခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ စကားစပ္လို႔ ဥပမာေလးတခု ေျပာျပပါရေစ။ က်မတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာတုန္းက က်မသားၾကီးက ကမာရြတ္ ပညာေရး တကၠသိုလ္ ေလ့က်င့္ေရးေက်ာင္း (TTC) မွာ ေက်ာင္း တက္ပါတယ္။ သားၾကီး ၈တန္းေက်ာင္းသားအရြယ္မွာ ျမန္မာစာသင္ရိုးထဲက ကဗ်ာတပုဒ္ကို လပတ္စစ္ စာေမးပြဲမွာ ဆရာမေပးထားတဲ့ မွတ္စု အတိုင္း ၏-သည္-မလြဲ မေျဖဘဲ သူနားလည္သလို ေျဖတာမွာ ဆရာမက ၁၀မွတ္ေပးဖို႔ သတ္မွတ္ထား တာမွာ ၂ မွတ္ပဲ ေပးခဲ့ပါတယ္။ သားရဲ႕ အေျဖစာရြက္ အိမ္ကို ပါလာလို႔ က်မ ျပန္စစ္ ၾကည့္ေတာ့ အခ်က္အလက္ေတြအားလံုး အမွန္ပဲ ျဖစ္ျပီး စာလံုးေပါင္း သတ္ပံု တစ္လံုးစ ႏွစ္လံုးစေလာက္ပဲ မွားတာေတြ႔ပါတယ္။ က်မကိုယ္တိုင္လည္း ျမန္မာစာ ဆရာမ မို႔ ဒီလို အေျဖမ်ိဳးကို အမွတ္ေပးစည္းမ်ဥ္းအရ အနည္းဆံုး ၆မွတ္ ေပးဖို႔ ေဘာင္၀င္တာကို ေတြ႔ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပဲ သားရဲ႕ ျမန္မာစာဆရာမကို အက်ိဳးအေၾကာင္း ေမးၾကည့္ခ်င္တာနဲ႔ က်မ သားရဲ႕ အဲဒီ ျမန္မာစာ ဆရာမကို လိုက္ေတြ႔ေတာ့ သူေပးတဲ့ မွတ္စုအတိုင္း မဟုတ္လို႔လို႔ က်မကို အေျဖေပးပါတယ္။

ဒါဟာ ကေလးရဲ႕ EI အရ ေျဖဆိုတာကို အသိအမွတ္ မျပဳတဲ့ ျပႆနာပါပဲ။ ျပီးေတာ့ အဲဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲ႕ ေက်ာင္းေတြမွာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ေတြ႔ေနရတဲ့ ျပႆနာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပဲ ကေလးေတြဟာ ပံုစံသြင္းထား တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္စိတ္ကူးဉာဏ္ေတြကို ရိုက္ခ်ိဳး ခံရျပီး အရြယ္ ေရာက္ လာၾကရတာမို႔ ဒါဟာ လက္ေတြ႔ဘ၀ကိုပါ ရိုက္ခတ္ လာေတာ့ တာပါပဲ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အနာဂတ္ဘဝ တိုးတက္ ဖြံ႔ျဖိဳးဖို႔ ဆိုရင္ ကေလးေတြ အေနနဲ႔ လက္ေတြ႔ ပစၥဳပၸန္ ဘ၀ထဲမွာလည္း အရာရာကို ကိုယ့္ စိတ္ကူး စိတ္သန္းနဲ႔ ကိုယ္ ေတြးေတာၾကံဆ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ျပီး ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ရင္ဆိုင္ ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ဖို႔ လို တာေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ EI ကို အသံုးခ်ခြင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

 +++++++

ဆက္စပ္ျပီးေတာ့ ျပန္ေကာက္ေျပာရရင္ ခု အေမရိကမွာေတာ့ ကေလးေတြဟာ သၾကၤန္ ဆိုရင္ တိုင္းတပါးႏိုင္ငံမွာမို႔ သၾကၤန္က်စရာေနရာက ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း၀င္းပဲ ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ရဲ႕ ျမန္မာမ်ားတဲ့ ျမိဳ႕ေတြမွာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း အနည္းဆံုး တေက်ာင္း ေတာ့ ရွိပါတယ္။ အဲဒီ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း မွာ သၾကၤန္အထိမ္းအမွတ္ပြဲေတြ လုပ္တဲ့အခါ ျမန္မာႏြယ္ဖြား အမ်ားစုက ျမန္မာ့ရိုးရာ ၀တ္စံုေတြ ၀တ္ၾကပါတယ္။ ျပီးေတာ့ မ႑ပ္ေတြထိုး၊ စတုဒီသာ ေကၽြး၊ ရန္ပံုေငြေစ်းေရာင္းပြဲေတြ လုပ္၊ သီခ်င္းေတြ ဆိုၾက၊ သၾကၤန္ကေတြ ကၾက။ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း၀င္းတ၀င္းလံုး ျမနႏၵာသံေတြ.. တူးပို႔သံ ေတြ ညံလို႔။ တခါတေလ ရာသီဥတုက ေကာင္းေကာင္းမေႏြးေသးရင္ သေျပခက္နဲ႔ ေရပက္တာပါ။ ကေလးေတြ ကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာလိုပဲ ေရျပြတ္ေတြနဲ႔ ဖလားေတြ နဲ႔ ေပါ့။ သက္ၾကီးပူေဇာ္ပြဲေတြလည္း လုပ္ပါတယ္။ သိပ္ကို ျမန္မာဆန္တဲ့ သၾကၤန္စစ္စစ္လို က်င္းပၾကပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ…

 က်မစိတ္ထင္ေတာ့ ဒါဟာ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ပါပဲ။ ကိုယ့္ဇာတိေျမကို စြန္႔ခဲ့ရ ေပ မဲ့ ကိုယ့္လူမ်ိဳး၊ ကိုယ့္ယဥ္ေက်းမႈ ကိုယ့္ထံုးတမ္း အစဥ္အလာ၊ ကိုယ့္ရိုးရာဓေလ့၊ ကိုယ့္သရုပ္သကန္ကို ေမ့မသြားေအာင္ ထိန္းခ်င္တာ၊ ေဖာ္ထုတ္ခ်င္တာပဲလို႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီလို ထိန္းတာကပဲ က်မတို႔ရဲ႕ ကေလးေတြကို ကုိယ့္လူမ်ိဳး ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကို သိေအာင္ ေျပာျပ သင္ျပရာေရာက္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ျပည္က သၾကၤန္ပြဲကေလးဟာလည္း က်မတို႔ သေျပညိဳ ျမန္မာစာ ေက်ာင္းေလး အတြက္ေတာ့ သင္ၾကားမႈ အေထာက္အကူျပဳ နယ္ပယ္ေလးတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္ရွင္။ သၾကၤန္အခါသမယ ႏွစ္ေဟာင္းအကုန္ ႏွစ္သစ္အကူးမွာ ျမန္မာျပည္က မိဘျပည္သူေတြ ကေလးေတြ လူငယ္ေတြ အားလံုး စိတ္ခ်မ္းသာ ကိုယ္က်န္းမာ ရွိၾကပါေစလို႔ ဆႏၵျပဳပါ တယ္ရွင္။

 ၁၁ ဧျပီ ၂၀၁၂။

Venus News Journal ပါ ေဆာင္းပါး အမွတ္- ၆။

ဒီမိုကေရစီပညာေရး နဲ႔ သေျပညိဳ

အေမရိကန္ပညာေရးစနစ္က ေလ့က်င့္ေပးထားသလို ရွိတာေၾကာင့္ က်မရဲ႕ သေျပညိဳ ျမန္မာစာေက်ာင္း ပိုလြယ္လြယ္ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္ရတာပါလို႔ ေရွ႔ေဆာင္းပါးေတြမွာ ေျပာခဲ့ေတာ့ တလက္စာတည္း ဆက္ေျပာစရာ ရွိလာတာက ယဥ္ေက်းမႈစံ တန္ဖိုးကိစၥ ပါ။

အတန္းထဲမွာ ဆရာကို ျပန္ေမးခြန္းထုတ္ခြင့္ - Questioning (က်မတို႔ ျမန္မာ့လူမႈ ၀န္းက်င္ရဲ႕ သတ္မွတ္ခ်က္ နဲ႔ ဆို အတြန္႔တက္တယ္လို႔ ေျပာရမွာေပါ့)၊ ျငင္းဆန္ခြင့္- Argument (ဆင္ေျခေပးခြင့္) ေတြ ေပးထားတဲ့ တဘက္မွာ မသိမသာ တြဲပါလာတတ္ တာက အရိုအေသတန္သလို အမူအယာေတြ ျဖစ္ေနတတ္တာပါ။ အေမရိကန္ ရုပ္ရွင္ ေတြထဲ ျမင္ရတတ္ပါတယ္။ က်မ ထင္တာေတာ့ ဒါမ်ိဳးက အေမရိက မွာမွ မဟုတ္ဘဲ ဘယ္ေနရာမွာမဆို ရွိတတ္တာမ်ိဳးပါ။ အရြယ္ရဲ႕ ျပႆနာ၊ ပတ္၀န္းက်င္ ရဲ႕ ျပႆနာ၊ ျပီးေတာ့ မိဘေတြရဲ႕ ျပႆနာေတြက လႊမ္းမိုးတဲ့ ကေလးေတြ မွာသာ ျဖစ္ေလ့ရွိတာပါ။ ကေလးေတြထဲ တခ်ိဳ႕က I don’t care လို႔ တုံ႔ျပန္တာမ်ိဳးပါ။

ဒါေပမဲ့ တကယ့္ လက္ေတြ႔ မွာေတာ့ အတန္းထဲမွာ ဆရာဆရာမကို အဲလို တုံ႔ျပန္ရင္ သူ႔အျပစ္ အၾကီးအေသး အလိုက္ အနည္းဆံုး တနာရီကေန ၂နာရီ ေလာက္ထိ အတန္းေဖာ္ေတြ ထဲကေန ခြဲထြက္ျပီး တေယာက္တည္း ထိုင္ေနရပါတယ္။ ဒီလို အျပစ္ေပးတာကို Time Out ေပးတယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲလို အျပစ္ေပးခံရမွာကို ကေလးအမ်ားစုက ရွက္ၾက ေၾကာက္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ အဲေလာက္ျပစ္ဒဏ္က လံုေလာက္ပါတယ္။ အိမ္မွာလည္း သားသမီးေတြ ဆိုးရင္ မိဘက အျပင္းအထန္အျပစ္ေပးတာတခုက Time out ေပးတာ ပါပဲ။ အဲဒီျပစ္ဒဏ္ကို ကေလး အမ်ားစုက ေၾကာက္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ က်မရဲ႕ သေျပညိဳ မွာလည္း ဒီနည္းကိုေတာ့ သံုးႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္းမွာ Time out သံုးရတဲ့ အဆင့္ မေရာက္ပါဘူး။ “Time out ထိမယ္ေနာ္” ဆိုရင္ကို ရပါျပီ။ တခု ရွိတာက အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ျပ႒ာန္းထားတဲ့ လူေနမႈစနစ္ကိုက ကေလးေတြကို အေၾကာက္တရားကင္းေအာင္၊ ရဲရင့္ေအာင္၊ သတၱိရွိေအာင္၊ အရာရာ ကို ရင္ဆိုင္ တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးတာမို႔ ကေလးေတြက ရဲရဲတင္းတင္းႏိုင္တာ၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈ ရွိေနတာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါမ်ိဳးက က်မတို႔ ျမန္မာ မိဘေတြ အတြက္ေတာ့ လက္ခံ နားလည္ႏိုင္ေအာင္ ေတာ္ေတာ္ကို က်င့္ယူရတဲ့ကိစၥပါ။

အထူးသျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာ ေက်ာင္းဆရာမ အေနနဲ႔ က်င့္သားရခဲ့တဲ့ က်မအတြက္၊ ျပီးေတာ့ က်မကို ကူသင္ေပးၾကတဲ့အထဲ ျမန္မာျပည္က ထြက္လာတာ မၾကာေသးတဲ့ ဆရာမေလးေတြအတြက္ေတာ့ အေမရိကန္ပညာေရးထဲက ျမန္မာကေလးေတြရဲ႕ စာသင္ခ်ိန္နဲ႔ စာသင္ခန္းကို ရင္ဆိုင္ရာမွာ ေတာ္ေတာ္ က်င့္သားရေအာင္ ၾကိဳးစားရ ပါတယ္။ ကေလးေတြက သူတို႔ဘာသာ ခ်ဲ႕ထြင္သင္ယူၾကပါတယ္၊ (က်မတို႔ ျမန္မာေတြ အသံုးအႏႈန္း အတိုင္း ေျပာမယ္ဆိုရင္ အေမး အျမန္း ထူတယ္၊ ေစာဒကတက္တယ္၊ အတိမ္းအေစာင္း မခံဘူး။ အတြန္႔ တက္မယ္၊ စပ္စုမယ္၊ ျပီးေတာ့ သူတို႔ဘာသာ တီထြင္ ေရွ႕တက္ခ်င္တယ္။ က်မတို႔ ျမန္မာျပည္ မွာသာဆို နင္ ဆရာလား.. ငါဆရာလား.. လို႔ အေငါက္ခံရမယ့္အျဖစ္မ်ိဳး ေပါ့)။ အေမရိကမွာေတာ့ ဒါက စာသင္သားရဲ႕ အခြင့္အေရး Student Rights ပါ။ ဒါေၾကာင့္ပဲ အေမရိကန္ ဒႆနိက နဲ႔ ပညာေရးပါရဂူ John Dewey(1859-1952) က “ပညာေရးသည္ သင္ၾကားျခင္းမဟုတ္။ ကေလးဘာသာသင္ယူတတ္ရန္ ေလ့က်င့္ေပးျခင္းသာ ျဖစ္သည္။” လို႔ အတိအလင္း ေျပာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

 ++++++

အေမရိကမွာက ကေလးေတြဟာ ငယ္ငယ္ကတည္းက မိဘနဲ႔ အတူတူ မအိပ္ၾကရ ေတာ့ ပါဘူး။ ဒီေတာ့ သူတို႔ဟာ ညေတြကို တေယာက္တည္း ရင္ဆိုင္က်င့္ ရွိပါတယ္။ အဲလိုပဲ မိဘေတြမွာ ကေလးေတြရဲ႕ စူးစမ္းလိုစိတ္ကိုလည္း ဟန္႔တားခြင့္လည္း မရွိဘဲ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းနဲ႔ အားေပးတာမ်ိဳးသာ လုပ္ၾကရတာေၾကာင့္ ကေလးေတြဟာ လုပ္ရဲ ကိုင္ရဲ ရင္ဆိုင္ရဲၾကတာပါ။ အေမရိကမွာ ဥပေဒနဲ႔ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ကိုင္တြယ္ ထားတာကေတာ့ မိဘေတြက သားသမီးေတြကို ရုိက္ႏွက္တာ၊ စိတ္ဆင္းရဲေအာင္ ညွင္းပမ္းတာေတြ၊ အစာေရစာ ၀လင္ေအာင္ မေကၽြးတာ.. လူတန္းေစ့မထားတာ ေတြ အတြက္ မိဘေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသား အေရးယူ တရားစြဲတာပါပဲ။

ေက်ာင္းေန ကေလးတိုင္းဟာ မိဘက ရိုက္ႏွက္ရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေမာင္ႏွမခ်င္း အႏိုင္က်င့္ ရင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ေနရာမွာမဆို ျပႆနာတခုခု ရင္ဆိုင္ရရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ 911 ကို ေခၚျပီး ေျပာဖို႔ ေက်ာင္း ေတြကကို သင္ေပးထားတာပါ။ ဒီေတာ့ ကေလးေတြဟာ ဥပေဒကို အားကိုး ယံုၾကည္ တဲ့ စိတ္နဲ႔ ၾကီးျပင္းရ တာေၾကာင့္လည္း စိတ္လံုျခံဳမႈနဲ႔ ၾကီးျပင္းရ ပါတယ္။ အဲဒီအခါ သူတို႔ဟာ သူတပါးကို မတရားသျဖင့္ ဒုကၡေရာက္ေအာင္ ထိခိုက္ ေအာင္ လုပ္ တာမ်ိဳး မဟုတ္ရင္ ဘာမဆို လုပ္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္နဲ႔ ရဲတင္း ေနၾကတာလို႔ ေျပာရမွာပါပဲ။ အဲဒီအခါ ျမန္မာျပည္ထဲ ေမြးခဲ့ ေနခဲ့ အရြယ္ရ ၾကီးျပင္း ခဲ့တဲ့ ျမန္မာအေမေတြ အဖို႔ ေတာ့ သူတို႔ သားသမီး အေမရိကန္ကေလးေတြရဲ႕ ခြန္းတုံ႔မခံ ျပန္ေျပာတာ၊ ေ၀ဖန္ ေထာက္ျပတာ၊ ရဲတင္းပြင့္လင္းတာေတြကို ေတာ္ေတာ္ သီးခံၾကရတယ္ လို႔ပဲ ေျပာရ မွာပါ။

ဒါေပမဲ့ အဲဒီ ကေလးေတြက သူတို႔အေပၚ သူတို႔ လက္ခံတဲ့ အျပဳအမူမ်ိဳး မိဘ ေမာင္ႏွမ ဆရာ ဆရာမေတြက ဆက္ဆံရင္ ျပဳမူရင္ေတာ့လည္း Thank you လို႔ ေျပာဖို႔ I love you လို႔ ေျပာဖို႔ ၀န္မေလးၾကသူေလးေတြပါ။ က်မေျပာခ်င္တာက သူတို႔ဟာ တုံ႔ျပန္ေ၀ဖန္တာ(Criticize)လုပ္သလိုပဲ အသိအမွတ္ျပဳတာ(Appreciate) လည္း လုပ္ၾကသူေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာပါ။ သူတို႔ေလးေတြဟာ အဆိုးျမင္သမားေတြလည္း မဟုတ္ၾကသလို အေကာင္းျမင္သမား ေတြလည္း မဟုတ္ၾက ပါဘူး။ ေသခ်ာတာကေတာ့ သူတို႔ဟာ အရာရာကို သူတို႔ ျမင္တဲ့ ထင္တဲ့အတိုင္းသာ ေျပာခြင့္ရၾကသူေတြမို႔ အမွန္ကို ေျပာရဲသူေတြေတာ့ ျဖစ္ေနတာပါပဲ။

အဲဒီအခါ သူတို႔နဲ႔ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ လူၾကီးေတြကလည္း အမွားမလုပ္မိေအာင္ သတိထား ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ ကေလးေတြရဲ႕ ပညာေရးစနစ္ .. ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေရး ပံုစံက ဘယ္ေလာက္အေရးပါတယ္ဆိုတာ ပိုျပီး ေပၚလြင္လာရတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

+++++

တေလာက ျမန္မာျပည္က သတင္းေတြထဲ အေျခခံပညာေက်ာင္းက ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူတခ်ိဳ႕ကို  ေက်ာင္းအုပ္ ဆရာမၾကီး၊ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာၾကီး ၊ အတန္းပိုင္ဆရာမ တို႔က ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ရိုက္ႏွက္ အျပစ္ေပးတယ္ ဆိုတဲ့ သတင္း သံုးေလးပုဒ္ ဆက္တိုက္လို ဖတ္ လိုက္ရေတာ့ ကိုယ္တိုင္ အေမလည္း အေမ၊ ဆရာမလည္း ဆရာမမို႔၊ က်မ စိတ္ထဲ ေတာ္ေတာ္ ထိခိုက္ခံစားရပါတယ္။ ဒီလို အျဖစ္အပ်က္မ်ိဳးဟာ အေမရိကမွာ ျဖစ္လို႔ ကေတာ့ အဲဒီ ဆရာ ဆရာမေတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူ ခံရမယ့္အျပင္ လူ႔ပတ္၀န္းက်င္ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ေရွာင္ဖယ္တာကိုေတာင္ ခံၾကရမွာပါ။

ကေလးေတြကို ရုိက္ႏွက္ဆံုးမတယ္ဆိုတာက ဒီမွာေတာ့ အလြန္ ၾကီးေလးတဲ့ ျပစ္မႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ထက္ပို က်ယ္က်ယ္ေျပာေျပာ စဥ္းစားရင္ေတာ့ ဒါက ယဥ္ေက်းမႈ ကိစၥလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူတပါးကို အသားနာေအာင္ လုပ္တယ္ဆိုတာကိုက မယဥ္ေက်းတဲ့ လုပ္ရပ္မို႔ ဆရာက တပည့္ကို ရိုက္ဆံုးမတာဟာ ခ်စ္လို႔၊ မိဘက သားသမီးကို ရိုက္ဆံုးမ တာဟာ ခ်စ္လို႔ ေစတနာရွိလို႔.. ဆိုတဲ့ က်မတို႔ ျမန္မာ့အေတြး အယူအဆဟာ ျပန္စဥ္းစားစရာေကာင္းေနတာ အမွန္ပါ။ က်မလည္း စဥ္းစား ၾကည့္ေန ပါတယ္။ တကယ္ပဲ ရိုက္ဆံုးမတာဟာ အေျဖေကာင္း လား၊ စနစ္မွန္ လား…။ ရိုက္ မွပဲ ထိေရာက္ေအာင္ ဆံုးမတယ္ မည္သလား.. စဥ္းစားၾကရပါမယ္။

ဒါကို ပညာေရး စိတ္ပညာရွင္ေတြ အပါအ၀င္ စိတ္ပညာရွင္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားလည္း စဥ္းစားခဲ့.. အေျဖထုတ္ခဲ့ၾကျပီးသားပါ။ အေျဖက ရွင္းပါတယ္။ ရုိက္ႏွက္ျခင္းသည္ မွန္ကန္ေသာ ဆံုးမျခင္း မဟုတ္… ဆိုတာ ပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ က်မတို႔ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ခုခ်ိန္ထိေအာင္ ေက်ာင္းေတြမွာ အိမ္ေတြမွာ ဆရာ ဆရာမေတြက မိဘေတြက သားသမီးေတြကို တရား၀င္ ရိုက္ႏွက္ခြင့္ ရေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ကေလးေတြရဲ႕ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးဖြံ႔ျဖိဳးမႈကို ခ်ိဳးႏွိမ္ရာ က်တယ္ ဆိုတာကို က်မတို႔ မေတြးမိခဲ့ၾကပါဘူး။

+++++

ဒီတိုင္းျပည္ေရာက္တဲ့အခါမွာ က်မ ေသေသခ်ာခ်ာ သတိထားမိတာကေတာ့ ဒီမိုကေရစီ ပညာေရးက်င့္စဥ္ ဆိုတာကိုပါပဲ။ အရင္ကေတာ့ က်မမွာလည္း စာေတြ႔သာ ရွိခဲ့ရတာပါ။ John Dewey(1859-1952) ရဲ႕ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္အရ ေျပာရရင္.. ဒီမိုကေရစီပညာေရးစနစ္ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ ေတြဆိုတာက… -စာသင္သားေတြကို အတူတကြပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ေစျပီး ဘက္စံုအသိပညာကိုရေစဖို႔ -အနာဂတ္ကာလဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေစဖို႔၊ -အျပဳသေဘာဆန္ျပီးလြတ္လပ္တဲ့အေတြးအေခၚေတြဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေစဖို႔ -အမွားအမွန္ကို ေ၀ဖန္ပိုင္းျခားတတ္ဖို႔၊ -တရားမ်တမႈကိုျမတ္ႏိုးတတ္ျပီးကိုယ္ခ်င္းစာတရားရွိေစဖို႔၊ -လူမႈဆက္ဆံေရးတိုးတက္ေစဖို႔၊ -ကေလးေတြရဲ႕ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မတူဘဲ ကြဲျပားျခားနားေနမႈေတြကို ဂရုစိုက္ျပီး တစ္ဦးခ်င္းကို ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေစဖို႔၊
-ကေလးေတြရဲ႔ တီထြင္ဖန္တီးႏိုင္စြမ္းကို အားေပးဖို႔ နဲ႔
-အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းအလုပ္ေတြ လုပ္ႏိုင္မယ့္ ပညာေရးမ်ဳိးကို စီစဥ္ေပးဖို႔ ဆိုတာ ေတြ ပါပါတယ္။

အဓိကကေတာ့ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြဟာ ဒီမိုကေရစီပညာေရးထဲကေန လူမႈ အသိုင္း၀ိုင္း ထဲမွာ အဆင္ ေျပေျပ ေနသြားႏိုင္ျပီး ကိုယ္ပိုင္အရည္အေသြးေတြနဲ႔အတူ လူသားအခ်င္းခ်င္း ကိုယ္ခ်င္းစာ ေလးစား တတ္တဲ့ အသိေတြ အေတြ႔အၾကံဳေတြ စိတ္ခ်ရ တဲ့ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းပညာ နဲ႔ အလုပ္ေတြကိုပါ ရသြားမွာမို႔ ေအာင္ျမင္ တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔ ရည္မွန္းတာဟာ ဒီမိုကေရစီ ပညာေရးရဲ႕ ေသာ့ခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါ ခု ေက်ာင္းေသးေသးေလးပါဆိုတဲ့ သေျပညိဳ  ျမန္မာစာေက်ာင္းေလး သည္ပင္ လွ်င္၊ တခ်ိန္မွာ က်မတို႔ကေလးေတြ ကိုယ့္ဇာတိေျမကို ျပန္ျပီး အလုပ္အေကၽြး ျပဳႏိုင္တဲ့ ေအာင္ျမင္ တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔ ဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတာ့ ရွိေနပါတယ္။

 ဒါမွပဲ က်မလည္း ဆရာမေကာင္း၊ သေျပညိဳဟာလည္း ေက်ာင္းေကာင္း၊ ျပီးေတာ့ က်မ တို႔ရဲ႕ ကေလးေတြဟာလည္း စာသင္သားေကာင္းေလးေတြ ျဖစ္မွာမဟုတ္ပါလား ရွင္။

၄ ဧျပီ ၂၀၁၂။

(ျပည္တြင္းထုတ္ Venus News Weekly Journal  ပါ အပတ္စဥ္ေဆာင္းပါး - အမွတ္ ၅)